«Δεν μου πάει με τίποτα να πω αυτή την περιοχή Μακεδονία. Πρέπει να βρεθεί όμως μια λύση. Να κάνουμε ένα συμβιβασμό», είπε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης
Στη Μελβούρνη βρίσκεται ο Γιάννης Μπουτάρης για τις εκδηλώσεις της 30ής επετείου της αδελφοποίησης των δυο πόλεων.
Όποια και αν είναι η λύση στο πρόβλημα με τα Σκόπια, θα είναι οδυνηρή, αλλά είναι η μόνη διέξοδος, είπε ο κ. Μπουτάρης, μιλώντας στην ομογενειακή εφημερίδα «Νέος Κόσμος».
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η καταγωγή της οικογενείας του (από τη μια πλευρά) είναι από το Κρόσοβο, που σήμερα βρίσκεται στα γεωγραφικά σύνορα των Σκοπίων.
«Δεν μου πάει με τίποτα να πω αυτή την περιοχή Μακεδονία. Πρέπει να βρεθεί όμως μια λύση. Να κάνουμε ένα συμβιβασμό». Ο κ. Μπουτάρης αναφέρθηκε στον πρώην πρόεδρο των Σκοπίων, Κίρο Γκλιγκόροφ, τον οποίο χαρακτήρισε «σοβαρό».
Ο Γκλιγκόροφ είχε προτείνει, είπε, τον όρο «Σλαβομακεδονία» που θα ήταν αποδεκτός.
Αναφερόμενος στο σημερινό πρόεδρο των Σκοπίων, Ν. Γκρουέφσκι, τον κατηγόρησε για σφετερισμό των ελληνικών συμβόλων.
«Αναγνωρίζω», είπε, «ότι οι άνθρωποι πρέπει να αποκτήσουν μια ταυτότητα. Να είναι κάτι. Να μην ξεχνάμε ότι είναι Βούλγαροι. Δεν υπάρχει γλώσσα Μακεδονική. Όλα αυτά τα δημιούργησε ο Τίτο. Λέω, λοιπόν, ότι το θέμα πρέπει κάποια στιγμή να λυθεί. Να λυθεί με μια συμβιβαστική λύση και ξέρω ότι αυτό θα είναι οδυνηρό για μας».
Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης χαρακτήρισε ακροδεξιές αθλιότητες αυτά που του αποδίδουν, ότι δήθεν είπε ότι δεν ανέχεται να λέγεται ελληνική η Μακεδονία.
«Τεράστιο ψέμα» χαρακτήρισε, επίσης, ισχυρισμούς της αντιπολίτευσής του, ότι πρότεινε να δοθούν τουρκικά ονόματα σε δρόμους της Θεσσαλονίκης και, μάλιστα, στην οδό Αγίου Δημητρίου!
«Αυτό», είπε, «ούτε Τούρκος δεν θα τολμούσε να το προτείνει και θα το πρότεινα εγώ που είμαι Έλληνας Ορθόδοξος;».
Στην σύγχρονη εποχή καμία γνωστή γλώσσα δεν συγγενεύει με τα ελληνικά τα οποία μέσα στην ινδοευρωπαϊκή ομογλωσσία αποτελούν τον δικό τους ξεχωριστό κλάδο από μία μόνο γλώσσα.
Αντίθετα άλλοι κλάδοι όπως ο γερμανικός ή ο σλαβικός αποτελούνται από πολλές συγγενικές μεταξύ τους γλώσσες.
Οπότε,πράγματι στην σύγχρονη εποχή τα ελληνικά είναι μια ανάδελφη γλώσσα.
Όμως δεν συνέβαινε το ίδιο και στην αρχαιότητα,την κλασσική αρχαιότητα για την ακρίβεια.
Πρόκειται για τη φρυγική ,αδελφή γλώσσα των ελληνικών,που μιλιόταν στην δυτική Μικρασία από τον 8ο π.Χ. αιώνα ως τον 5ο αιώνα μ.Χ..
Οι Φρύγες, υπό την επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και κυρίως λόγω της γλωσσικής αλλά και φυλετικής συγγένειάς τους αφομοιώθηκαν σταδιακά από τους Έλληνες.
Μάλιστα,την ομοιότητα αυτή της φρυγικής γλώσσας με την ελληνική την κατέγραψε και ο Πλάτωνας στο έργο του Κρατύλος.
Αρχική κοιτίδα των Φρυγών θεωρούνται τα Βαλκάνια.Κατά περιόδους ο λαός των Φρυγών μεταγκαστάθηκε στην Μακεδονία ,στη Θράκη και ακολούθως στην Μικρασία.
Τελικά ένας κλάδος τους θα μεταναστεύσει στην Αρμενία ,όπου μαζί με ντόπιους πληθυσμούς ,σύμφωνα με την παράδοση,θα διαμορφώσει το αρμένικο έθνος.
Η αρμένικη παρουσιάζεται κάποιες ομοιότητες με την ελληνικής οι οποίες δεν παρατηρούνται σε καμία άλλη ινδοευρωπαϊκή γλώσσα.
Από κάποιους θεωρείται χωριστή μεν γλώσσα από την ελληνική αλλά πολύ συγγενική της με την αποτελούν τον ελληνομακεδονικό ή γρεκομακεδονικό greco-macedonian) κλάδο μέσα στην ινδοευρωπαϊκή οικογένεια.
Όσο πιο πίσω πάμε στο χρόνο και προχωράνε οι γνώσεις μας για το παρελθόν σίγουρα θα ανακαλύπτονται και άλλες συγγενικές γλώσσες με την ελληνική.
Είναι,λοιπόν,η ελληνική μια γλώσσα ανάδελφη;Στην σύγχρονη επόχη ναι είναι.Στην αρχαία όμως όχι.
Από την άλλη όμως η ελληνική αποτελείται από κάποιες διαλέκτους που είναι αρκετά διαφοροποιημένες από την επίσημη ελληνική και θα μπορούσαν να αποτελούν διαφορετικές γλώσσες μέσα στον ελληνικό κλάδο.
Τέτοιες είναι η ποντιακή, η κυπριακή,η τσακώνικη , απόγονος της αρχαίας δωρικής που επιβιώνει σε κάποια χωριά της Πελοποννήσου,τα τσακωνοχωρια της Αρκαδίας, η κατωιταλιώτικη (γκρεκάνικα) και τα ελληνικά της Ουκρανίας στη Μαριούπολη (ρουμέικα).
Σε πρόσφατη ομιλία του στο πανεπιστήμιο της Μελβούρνης ο γνωστός γλωσσολόγος και λεξικογράφος Γεώργιος Μπαμπινιώτης μίλησε για τη γλώσσα των αρχαίων Μακεδόνων την οποία περιέγραψε ως μια διακριτή δωρική διάλεκτο.
Ο λαός της Μακεδονίας μιλούσε στην καθημερινή του ζωή μια δωρική διάλεκτο με κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά,όπως η χρήση των ηχηρών κλειστών μπ,γκ,ντ αντί των φ,θ,χ στις νότιες ελληνικές διαλέκτους.Ο βασιλικός οίκος της Μακεδονίας,συνεχίζει ο Μπαμπινιώτης,από τον 5 π.χ. αιώνα υιοθέτησε την αττική ελληνική ,η οποία την εποχή εκείνη βρισκόταν στο απόγειο του κύρους της.Ως γλώσσα κύρους προτιμούταν στις επιγραφές και γι αυτό το λόγο η συντριπτική πλειοψηφία των επιγραφών που έχουμε από τον αρχαιολογικό χώρο της Μακεδονίας είναι στην αττική διάλεκτο.
Από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί περίπου 250 λέξεις σε διάφορους συγγραφείς ,οι περισσότερες στον Ησύχιο,που θεωρούνται μακεδονικής προέλευσης καθώς και ο κατάδεσμος της Πέλλας ,το εκτενέστερο κείμενο που έχει βρεθεί στη μακεδονική διάλεκτο.
Ο Μπαμπινιώτης έκλεισε αναφερόμενος στη γλώσσα των γειτόνων μας και στη χρήση του όρου μακεδονική για τη γλώσσα τους ,ο οποίος είναι απαράδεκτος και δημιουργεί σύγχιση μια και αυτή δεν έχει καμία σχέση με τη γλώσσα των αρχαίων Μακεδόνων.
Περισσότερο υλικό μπορείτε να βρείτε εδώ στο τέλος της σελίδας.
H μακεδονική ήταν η γλώσσα των αρχαίων Μακεδόνων κατά την 1η χιλιετία
π.Χ. μέχρι τον 4 π.Χ αιώνα οπότε και έπεσε σε αχρησία και αντικαταστάθηκε
πλήρως από την αττική διάλεκτο.
Ποιά ακριβώς όμως ήταν η γλώσσα των αρχαίων Μακεδόνων,ήταν ελληνική
διάλεκτος,άλλη γλώσσα και τί ακριβώς συμβαίνει;Η επιστημονική απάντηση είναι
ότι ακόμη είναι ασαφές το τί ακριβώς ήταν και το ζήτημα θεωρείται
γλωσσολογικά στάσιμο μέχρι την ανακάλυψη νέων ευρημάτων.
Πάντως πρόσφατα επιγραφικά ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι πρόκειται
για βορειοδυτική ελληνική διάλεκτο που χαρακτηρίζεται από μια ιδιαίτερη
φωνολογία.
απόψεις για τη γλώσσα
Για την αρχαία μακεδονική γλώσσα υπάρχουν πολλές απόψεις και θεωρίες :
1.ήταν ελληνική διάλεκτος
2.ήταν περιφερειακή γλώσσα της ελληνικής,πολύ συγγενική, με την οποία
αποτελούσαν έναν κλάδο τον ελληνικό με την ευρύτερη έννοια
(γραικομακεδονικό).
3.ήταν χωριστή ινδοευρωπαϊκή γλώσσα
4.ήταν γλώσσα ανάμεικτη με ελληνικά,θρακικά και ιλλυρικά στοιχεία
Η Μακεδονία πριν τον Αλέξανδρο.(με ελληνικούς υπότιτλους)
τί γνώσεις έχουμε γι'αυτή
Μέχρι σήμερα οι γνώσεις που έχουμε γι'αυτή είναι ένας μικρός αριθμός λημμάτων
από γλωσσάρια ('γλώσσες') που αναφέρονται από αρχαίους συγγραφείς και ένα
πλήθος ονομάτων.
Κανένα κείμενο δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα που είναι
αναμφισβήτητα γραμμένο στην αρχαία μακεδονική γλώσσα.
Ο κατάδεσμος της Πέλλας, μία κατάρα γραμμένη σε βορειοδυτική
διάλεκτο.
Ο
κατάδεσμος της Πέλλας,ένα σημαντικότατο εύρημα από την Πέλλα που περιέχει ένα κείμενο-κατάρα και
είναι γραμμένο σε μια βορειοδυτική ελληνική διάλεκτο,έχει προταθεί ως η γλώσσα
των αρχαίων Μακεδόνων.Το κείμενο είναι μοναδικό ,αφού κανένα άλλο παρόμοιο δεν
έχει βρεθεί στην περιοχή της Μακεδονίας.
Πλην αυτής της επιγραφής όλες οι υπόλοιπες που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα
στη Μακεδονία είναι γραμμένες στην αττική ελληνική που ήταν και η επίσημη
γλώσσα του βασιλείου των Μακεδόνων.Η ελληνική από ότι φαίνεται ήταν
η μόνη γραπτή γλώσσα της Μακεδονίας.
Ο ερχομός στο φως αυτού του ευρήματος κατέρριψε τις θεωρίες που υποστηρίζουν
ότι μόνο η άρχουσα τάξη των Μακεδόνων μιλούσε ελληνικά και ότι ο απλός
λαός χρησιμοποιούσε άλλη γλώσσα ξένη προς την ελληνική.
Το περιεχόμενο του κατάδεσμου ,ένα κείμενο μαγείας,καθώς και το ύφος του
καταδεικνύουν ότι είναι γραμμένο από έναν απλό πολίτη .
Επιπλέον δεν είναι γραμμένο στην αττική ελληνική αλλά σε βορειοδυτική ελληνική
διάλεκτο και αυτό είναι πολύ σημαντικό διότι δείχνει ότι ελληνικά μιλούσαν και
απλοί πολίτες της Πέλλας και μάλιστα διαφορετικά από την αττική διάλεκτο,την
επίσημη γλώσσα του κράτους.
Το λεξικό του Ησύχιου
Οι λέξεις που έχουμε στη διάθεσή μας και χαρακτηρίζόνται ως μακεδονικές
προέρχονται κυρίως από το
λεξικό του Ησύχιου του Αλεξανδρινού
και τον Μακεδόνα Αμερία,ο οποίος ήταν ο πρώτος γλωσσολόγος με την έννοια που
έχει αυτή η λέξη σήμερα.Ο Αμερίας έγραψε και ένα λεξικός της μακεδονικής και
αττικής το οποίο δυστυχώς έχει χαθεί.
Από τη μελέτη των λημμάτων ('γλωσσών') ,βλέπουμε ότι τα περισσότερα έχουν
εμφανώς ελληνική ετυλογία,ενώ κάποια άλλα είναι άγνωστης προέλευσης.
Χαρακτηριστικό τους είναι μια ιδιαίτερη φωνολογία που δεν συναντάται στις
περισσότερες διαλέκτους της κλασσικής ελληνικής (β,γ,δ αντί για φ,χ,τ).Άλλο
χαρακτηριστικό που προκύπτει είναι η συγκοπή και απλοποίηση των λέξων.
Αυτά τα ιδιαίτερα γνωρίσματα θυμίζουν κατά κάποιο τρόπο τις βόρειες
διαλέκτους της σημερινής νεοελληνικής.
ονόματα Μακεδόνων
ονόματα αθλητών από επιγραφή του 267 π.Χ της Πτολεμαϊκής περιόδου που
βρέθηκε στην Αίγυπτο
Τα περισσότερα ονόματα όχι μόνο έχουν ελληνική ετυμολογία αλλά είναι
χαρακτηριστικά για τους Μακεδόνες και δεν συναντώνται σε άλλες περιοχές της
Ελλάδας (Λαομάγα).Κάποια έχουν ιδιαίτερη φωνολογία,π.χ.Βερενίκα αντί για
Φερενίκη,ενώ άλλα συνταντώνται και στη Θεσσαλία
Η θεσσαλική ελληνική,ιδιαίτερα οι βόρειες διάλεκτοι της Θεσσαλίας, φαίνεται να
έχει πολλά κοινά στοιχεία με τη μακεδονική.
αναφορές σε αρχαίους συγγραφείς
Οι μελετητές προσπαθούν εμμέσως να καθορίσουν ποιά ήταν η φύση της γλώσσας.
Σε πολλά κείμενα αναφέρεται ο όρος μακεδονιστί.Ο Αλέξανδρος πολλές φορές όταν
απευθυνόταν στους στρατιώτες του μιλούσε μακεδονιστί.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μιλούσε άλλη γλώσσα αλλά απλά την μητρική του
διάλεκτο,κατά το αττικιστί.Τελικά η λέξη μακεδονιστί πήρε την έννοια το μιλά
κάποιος στην κοινή ελληνική.
Σε κείμενο του Τίτου του Λίβιου αναφέρεται ότι οι Αιτωλοί ,οι Ακαρνάνες και οι
Μακεδόνες 'ήταν άνδρες της ίδιας γλώσσας'.
Αυτές οι ασαφείς δηλώσεις και αναφορές πολύ λίγο φως ρίχνουν στην υπόθεση.
Δημοσθένης και Αθηναίοι
Ο Δημοσθένης ήταν ορκισμένος εχθρός των Μακεδόνων και τους αποκαλούσε
βάρβαρους. Σε κάθε ευκαιρία εξασκούσε πολεμική ρητορική
εναντίον των Μακεδόνων και του Φιλίππου του 'βαρβάρου'.
Μετά την ενδυνάμωση του Μακεδονικού Βασιλείου υπό τον Μέγα Αλέξανδρο, έκανε
πίσω και για κάποια χρόνια 'χαλάρωσε' τη ρητορική του μην μπορώντας να
κάνει αλλιώς.
Το ειρωνικό στην όλη ιστορία με το μίσος του Δημοσθένη κατά των
'βαρβάρων' Μακεδόνων είναι ότι η ίδια η μάνα του Δημοσθένη ήταν κατά το ήμισυ
σκυθικής καταγωγής!
Οι Αθηναίοι μια υψηλά αστικοποιημένη και εκλεπτυσμένη κοινωνία,με αναπτυγμένες
τις τέχνες, υψηλό επίπεδο διανόησης,θέατρα ποιητές,φιλοσόφους και εξελιγμένο
πολιτικό σύστημα ήταν παραπάνω από φυσικό να βλέπουν τους Μακεδόνες ως
βαρβάρους ,άξεστους χωριάτες.
Οι Μακεδόνες ήταν βασίλειο, ένα πολιτικό σύστημα απαρχαιωμένο και
ξεπερασμένο για τους Αθηναίους και αρχικά μια κτηνοτροφική κοινωνία
χωρίς πόλεις.
Η γλώσσα τους κατά πάσα πιθανότητα ήταν μια περιφερειακή ελληνική διάλεκτος
μεταβίας κατανοητή από τους Αθηναίους αφού στο αυτί τους ακουγόταν άξεστη,
επαρχιώτικη και τραχιά σε αντίθεση με την εκλεπτυσμένη αττική διάλεκτο.
Κάτι ανάλογο με το συμβαίνει και σήμερα δηλαδή με την επίσημη ελληνική και τις
επαρχιώτικες διαλέκτους που συχνά αποκαλούνται υποτιμητικά ως 'βλάχικα'.
Πάντως δεν υπάρχει σε κανένα κείμενο αναφορά σε χρήση μεταφραστών ανάμεσα σε
Μακεδόνες και τους υπόλοιπους Έλληνες,τουλάχιστον από όσο γνωρίζω.
Οι Πέρσες και οι "'Ιωνες με τα στρογγυλά καπέλα."
Οι Πέρσες αποκαλούσαν τους Μακεδόνες 'Γιάουνα Τακαμπάρα' που θα
πει Έλληνες (Ίωνες) με στρογγυλά καπέλα σαν ασπίδες.Τους υπόλοιπους Έλληνες οι
Πέρσες τους αποκαλούσαν απλά Γιάουνα δηλαδή Ίωνες.
Όπως ανέφερα και στην αρχή το ζήτημα παραμένει ανοιχτό αλλά με το πέρασμα του
χρόνου και την ανακάλυψη νέων ευρημάτων ενισχύεται η άποψη της ελληνικής
διαλέκτου με βορειοδυτικά και αιολικά χαρακτηριστικά.
Μακεδόνας ιππέας που φέρει την 'καυσία', το στρογγυλό καπέλο.
Βόρεια της Περσέπολης της Αυτοκρατορίας των Αχαιμενίδων ,στον τάφο του Δαρείου
του Α' , υπάρχει επιγραφή χαραγμένη σε πέτρα που απαριθμεί τους υποτελείς
λαούς του Δαρείου Α'.
Εκεί αναφέρονται μεταξύ πολλών λαών όπως οι Σκύθες, Πάρθοι,
Ινδοί,Νούβιοι,Λίβυοι, Ίωνες( Έλληνες) και οι Γιάουνα Τακαμπάρα, οι Ιώνες με τα
στρογγυλά καπέλα, δηλαδή οι Μακεδόνες.
Επιγραφή των υποτελών λαών στον τάφο του Δαρείου Α. Μεταξύ αυτών οι
Γιάουνα Τακαμπάρα, Ίωνες με στρογγυλά καπέλα, δηλαδή οι Μακεδόνες.
Τον 5ο περίπου αιώνα μ.Χ. ο Ησύχιος ο Αλεξανδρινός έγραψε το 'λεξικόν Ησυχίου',ένα εκτενέστατο λεξικό με πάνω από 51 χιλιάδες λήμματα στο οποίο καταγράφονται περίεργες και σπάνιες λέξεις που χρησιμοποιούνταν σε διάφορες ελληνικές διαλέκτους.
Το λεξικό είναι τεράστιας σημασίας για τη μελέτη της ελληνικής γλώσσας,τη μετάφραση αρχαιοελληνικών κειμένων όπως του Αισχύλου που χρησιμοποιεί πολλές σπάνιες λέξεις,αλλά και τη μελέτη άλλων εξαφανισμένων παλαιοβαλκανικών γλωσσών (π.χ.θρακικά) ή γλωσσών που είναι ασαφές για το τί ακριβώς ήταν (μακεδονικά).
Μέσα στο λεξικό αναφέρονται λέξεις οι οποίες θεωρούνται από τους γλωσσολόγους μακεδονικές και συνήθως έχουν μια ιδιαίτερη φωνολογία.
Τοαρχαίο μακεδονικόημερολόγιοήτανένα συνδυαστικό ημερολόγιο που βασιζόνταν στην κίνηση του ήλιου αλλά και της σελήνης το οποίο ήταν σεχρήσηστηναρχαίαΜακεδόνατην1η χιλιετία π.Χ..Αποτελούνταναπό12συνοδικούςσεληνιακούς μήνες(δηλαδή354 ημέρεςτο χρόνο),το οποίοαπαιτούσεεμβόλιμουςμήνες (δηλάδη μερικά έτη είχαν έναν παραπάνω μήνα,όπως το δικό μας δίσεκτο έτος έχει 5 ημέρες παραπάνω) για ναμένει συγχρονισμένο με τις εποχές.
Μέχρι τη στιγμή πουτοημερολόγιο χρησιμοποιούντανσε όλοτον ελληνιστικό κόσμο,είχαν προστεθεί επτάσυνολικάεμβόλιμοι μήνεςγιακάθε19ετήΜεθωνικό κύκλο.Ταονόματατου αρχαίουμακεδονικού Ημερολογίουπαρέμειναν σε χρήσηστηΣυρία ακόμη μέχριτηχριστιανική εποχή.Το μακεδονικόημερολόγιο ήτανστηνουσίατο ημερολόγιοτης Βαβυλώναςμετην αντικατάσταση των βαβυλωνιακών ονομάτων με μακεδονικά.
Μια επιγραφή του 6ουαιώναμ.Χ.απότηΔεκάπολη της Ιορδανίας,που φέρειτο ηλιακόημερολόγιοτης Μακεδονίας,ξεκινά από τομήνα Αυδυναίο .Ο ηλιακόςτύποςσυγχωνεύθηκεαργότερα μετο Ιουλιανό ημερολόγιο.
ΣτηρωμαϊκήΜακεδονία χρησιμοποιήθηκαν συγχρόνως και τα δύο ημερολόγια.Τορωμαϊκό μαρτυρείται σεεπιγραφέςμε τοόνομαKalandônγενικήκαλανδῶνcalendaeκαιτομακεδονικόμε το όνομαἙλληνικῇ (δοτική πτώση).Τέλος,μια επιγραφήαπό τηνΚασσανδρείαπερίπου του306-298π.Χ.που έχειτο μήνα 'Ἀθηναιῶν' δείχνειότιορισμένες πόλειςμπορεί να είχαντους δικούς τους μήνεςακόμη και μετάτην επέκτασητης Μακεδονίαςτον 4ο αιώνα π.Χ.
Δίος (Οκτώβριος)
Απελλαίος (Νοέμβριος,επίσης δωρικός μήνας.Απελλαίων ήταν ένας μήνας της Τήνου)
Αυδυναίος or Αυδναίος (Δεκέμβριος.Επίσης μήνας της Κρήτης)
Περίτιος (Ιανουάριος) (Τα περίτια ήταν εορτασμοί που γίνονταν αυτό το μήνα)
Δύστρος (Φεβρουάριος)
Ξανδικός or Ξανθικός (Μάρτιος) (Αυτό το μήνα γιορτάζονταν τα Ξανθικά για την εξάγνιση του στρατού σύμφωνα με τον Ησύχιο.)
Ξανδικός Εμβόλιμος (Εισαγόταν 6 φορές κατά τη διάρκεια ενός 19ετούς κύκλου)
Αρτεμίσιος or Αρταμίτιος (Απρίλιος.Επίσης σπαρτιατικός,ρόδιος και επιδαύριος μήνας.Ο Αρτεμισίων ήταν ένας ιονικός μήνας.)
Δαίσιος (Μάϊος)
Πάνημος ή Πάναμος (Ιούνιος.Επίσης επιδαύριος,μιλήσιος,σάμιος και κορινθιακός μήνας)
Λώιος (Lōios, Ιούλιος - Ομολώιος.Επίσης αιτωλικός,βοιωτικός και θεσσαλικός μήνας.)
Γορπιαίος (Αύγουστος)
Υπερβερεταίος (Σεπτέμβριος - Υπερβερετος ήταν ένας κρητικός μήνας.)
Υπερβερεταίος Εμβόλιμος (εισήχθηκε μια φορά μέσα σε ένα 19ετή κύκλο.)
Όπως φαίνεται από την παραπάνω λίστα τα περισσότερα ονόματα των μηνών είναι καθαρά ελληνικά.Άλλα παρουσιάζουν πρόβληματα στην ετυμολόγηση όπως ο μήνας Γορπιαίος,ο οποίος φαίνεται να σχετίζεται με το θεσσαλικό Διόνυσο Κάρπιο.Η λέξη Γορπιαίος φαίνεται να είναι η μακεδονική παραλλαγή του ΄καρπός'.Το μήνα Αύγουστο ωριμάζουν πολλοί καρποί,οπότε λογικό είναι.
Ο κατάδεσμος της Πέλλας είναι μια κατάρα (αρά) ή μαγική επωδός γραμμένη σε φύλλο μολύβδου και χρονολογείται στον 4ο ή 3ο αιώνα π.Χ. Βρέθηκε στην Πέλλα το 1986 και δημοσιεύτηκε στο Hellenic Dialectology Journal το 1993. Η γλώσσα αναγνωρίζεται ως βορειοδυτική ελληνική ή δωρική ελληνική και προτείνεται ως πιθανή μητρική γλώσσα των Μακεδόνων. Είναι από τις λίγες, μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού, επιγραφές από την αρχαία Μακεδονία γραμμένες σε μη αττική διάλεκτο.
Το κείμενο της επιγραφής:1. [ΘΕΤΙ]ΜΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΝΥΣΟΦΩΝΤΟΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΓΑΜΟΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΤΑΝ ΑΛΛΑΝ ΠΑΣΑΝ ΓΥ
2. [ΝΑΙΚ]ΩΝ ΚΑΙ ΧΗΡΑΝ ΚΑΙ ΠΑΡΘΕΝΩΝ ΜΑΛΙΣΤΑ ΔΕ ΘΕΤΙΜΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΚΑΤΤΙΘΕΜΑΙ ΜΑΚΡΩΝΙ ΚΑΙ
3. [ΤΟΙΣ] ΔΑΙΜΟΣΙ ΚΑΙ ΟΠΟΚΑ ΕΓΟ ΤΑΥΤΑ ΔΙΕΛΕΞΑΙΜΙ ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΟΙΗΝ ΠΑΛLΙΝ ΑΝΟΡΟΞΑΣΑ
4. [ΤΟΚΑ] ΓΑΜΑΙ ΔΙΟΝΥΣΟΦΩΝΤΑ ΠΡΟΤΕΡΟΝ ΔΕ ΜΗ ΜΗ ΓΑΡ ΛΑΒΟΙ ΑΛΛΑΝ ΓΥΝΑΙΚΑ ΑΛΛ Η ΕΜΕ
Leave a Comment