Showing posts with label αλβανικά. Show all posts
Showing posts with label αλβανικά. Show all posts

Sunday

To have in Albanian έχω στα αλβανικά



The Verb to Have in Albanian (Të Kem)

The Verb to Have in Albanian (Të Kem) / Το Ρήμα Έχω στα Αλβανικά (Të Kem)

English

The Albanian verb “të kem” (to have) is irregular. 3rd person singular is “ka”. Final “ë” in “kanë” → silent. Audio says: “kan”.

Ελληνικά

Το ρήμα “të kem” είναι ακανόνιστο. 3ο ενικό = “ka”. Τελικό “ë” στο “kanë” → άφωνο. Ο ήχος λέει: “kan”.

Present Tense (E tashme / Ενεστώτας)
Grammar (EN)

Irregular. “Ka” = he/she/it has. “Kanë” → pronounced “kan”.

Γραμματική (GR)

Ακανόνιστο. “Ka” = έχει. “Kanë” → προφέρεται “kan”.

Unë kam – I have

Ti ke – You have

Ai/Ajo ka – He/She has Native

Ne kemi – We have

Ju keni – You have (pl.)

Ata/Ato kanë – They have Native

Examples (14)

Unë kam një makinë.

I have a car.

Ti ke një libër.

You have a book.

Ai ka shumë kohë.

He has a lot of time.

Ajo ka një shtëpi.

She has a house.

Ne kemi miq të mirë.

We have good friends.

Ju keni një ide.

You have an idea.

Ata kanë një familje të madhe.

They have a big family.

Unë kam punë sot.

I have work today.

Ti ke pak para.

You have little money.

Ajo ka një qen.

She has a dog.

Ne kemi një plan.

We have a plan.

Ju keni energji.

You have energy.

Ata kanë një fëmijë.

They have a child.

Unë kam uri.

I am hungry. (lit. I have hunger)

Imperfect (E pakryer / Παρατατικός)

Unë kisha – I had

Ti kishe – You had

Ai/Ajo kishte – He/She had

Ne kishim – We had

Ju kishit – You had (pl.)

Ata/Ato kishin – They had

Examples (11)

Unë kisha një makinë.

I had a car.

Ti kishe kohë.

You had time.

Ajo kishte një shtëpi.

She had a house.

Ne kishim miq.

We had friends.

Ju kishit një ide.

You had an idea.

Ata kishin një familje.

They had a family.

Unë kisha punë dje.

I had work yesterday.

Ti kishe para.

You had money.

Ai kishte një qen.

He had a dog.

Ne kishim një plan.

We had a plan.

Ata kishin uri.

They were hungry.

Future (E ardhshme / Μέλλοντας)

Unë do të kem – I will have

Ti do të kesh – You will have

Ai/Ajo do të ketë – He/She will have

Ne do të kemi – We will have

Ju do të keni – You will have (pl.)

Ata/Ato do të kenë – They will have

Examples (12)

Unë do të kem një makinë.

I will have a car.

Ti do të kesh kohë.

You will have time.

Ajo do të ketë një shtëpi.

She will have a house.

Ne do të kemi miq.

We will have friends.

Ju do të keni një ide.

You will have an idea.

Ata do të kenë një familje.

They will have a family.

Unë do të kem punë nesër.

I will have work tomorrow.

Ti do të kesh para.

You will have money.

Ai do të ketë një qen.

He will have a dog.

Ne do të kemi një plan.

We will have a plan.

Ju do të keni energji.

You will have energy.

Ata do të kenë uri.

They will be hungry.

Subjunctive (Lidhorja e tashme / Υποτακτική)

Të kem – That I have

Të kesh – That you have

Të ketë – That he/she have

Të kemi – That we have

Të keni – That you have (pl.)

Të kenë – That they have

Examples (10)

Dua të kem një makinë.

I want to have a car.

Duhet të kesh kohë.

You must have time.

Shpresoj të ketë sukses.

I hope he has success.

Dua të kemi miq.

I want us to have friends.

Duhet të keni një plan.

You must have a plan.

Shpresoj të kenë fat.

I hope they have luck.

Dua të kem punë.

I want to have a job.

Duhet të kesh para.

You must have money.

Shpresoj të ketë një qen.

I hope she has a dog.

Dua të kemi një shtëpi.

I want us to have a house.

Imperative (Urdhërore / Προστακτική)

Ki – Have!

Kini – Have! (pl.)

Examples (8)

Ki durim!

Have patience!

Ki kujdes!

Be careful! (lit. Have care)

Kini respekt!

Have respect!

Ki besim!

Have faith!

Kini një ide!

Have an idea!

Ki guxim!

Have courage!

Kini fat!

Have luck!

Ki shpresë!

Have hope!

Exercises (15)

Εγώ έχω:

Εσύ έχεις:

Αυτός έχει:

Αυτή έχει:

Εμείς έχουμε:

Εσείς έχετε:

Αυτοί έχουν:

Αυτές έχουν:

Είχα:

Είχες:

Θα έχω:

Θα έχεις:

Να έχω:

Να έχεις:

Έχε!:

Tuesday

The last confession (Albanian movie trailer).


 Η τελευταία εξομολόγηση (αλβανικη ταινια,τρειλερ)



Jam Arber . Dyzet e dy vjeç.
Γιαμ αρμπερ. Ντιούζετ Ε ντιού βιέτσ
Είμαι ο Άρμπερ. 42 χρόνων.
I'm Arber. I'm 42 years old.



Jam këtu për të njëjtën arsye 
Γιαμ κτου περ τε νιέτεν αρσιούε
Είμαι εδώ για τον ίδιο λόγο 
I'm here for the same reason.



Për të cilin keni ardhur edhe ju
Περ τε τσίλιν κένι άρδουρ έδε γιου
Για τον οποίο ήρθατε κι εσείς. 
for which you came,too.



Çfarë mund them për kaluara time.
τσφαρ μουντ θεμ περ καλούαρα τίμε
Τι μπορώ να πω για το παρελθόν μου.
What can I say about my past.

.... i cili quhet deshtim 
ι τσίλι τσιούετ ντεστίμ 
που λέγεται αποτυχία 
That is called failure.


Deshtime te jetes time me bën të pie alkohol.
Νεστίμε τε γέτες τίμε με μπεν τε πίε αλκοόλ
Οι αποτυχίες της ζωής μου έκαναν να πίνω αλκοόλ.
The failures in my life made drink alcohol.

Mendoja se alkooli është rrugë dalje.
Μεντόϊα σε αλκοόλι έστ ρουγκ ντάλιε.
 Νόμιζα ότι το αλκοόλ είναι διέξοδος.
I thought alcohol was the way out.

Ndodhi e kundert. 
Νdόδι ε κούντερτ.
Έγινε το αντίθετο.
the opposite happened.


Alkooli më mbylle të gjitha dyert. 
Αλκοόλι με μbιούλε τε τζίθα ντιούερτ.
Το αλκοόλ μου έκλεισε όλες τις πόρτες.
Alcohol closed all the doors for me.

më bëri të harroje familien, shoket,miqet
Με μπέρι τε χαρρόϊε φαμίλιεν,σόκετ,μίτσετ.
Με έκανε να ξεχάσω την οικογένεια,τους φίλους, τους γνωστούς.
It made me forget my family, friends, acquaintances.

Nje fund
Νιε φουντ
Στο τέλος
In the end.

Me e le vetem
Με ε λε βέτεμ
Με άφησε μόνο μου.
I ended up alone.

























Monday

Asking questions in Albanian.Ερωτήσεις στα αλβανικά.


Pyes
Πιούες
Ρωτάω
To ask


Përgjigjem
Περτζίτζεμ
Απαντώ
To answer

Do të përgjigjesh për të gjithë.
You 'll answer for everything.

In Albanian questions are formed by putting the using the particle A in front of the question and by reversing the verb with the subject.


Οι ερωτήσεις στα αλβανικά σχηματίζονται βάζοντας μπροστά το ερωτιματικό μόριο Α και αντιστρέφοντας το ρήμα με την προσωπική αντωνυμία. Δηλαδή.

Ajo po punon.
Αϊό πο πουνόν.
Αυτή δουλεύει.
She is working.

A po punon ajo?
Α πο πουνόν αϊό;
Δουλεύει αυτή;
Is she working?


The particle po is used when a action is in progress.

Υπενθυμίζω ότι το po δείχνει ότι το ρήμα είναι σε εξέλιξη τώρα,po punon, δουλεύει τώρα,αυτή τη στιγμή.Δεν σταμάτησε.


Πίσω στα μαθήματα αλβανικών.

Αν σου άρεσε η ανάρτηση ,κάνε μας ένα ψυχικό. Προώθησέ την με τα κουμπιά παρακάτω.

Friday

Giving directions in Albanian-Κατευθύνσεις στα αλβανικά.

Ku është...?
Where is...?
Κού έστε;
Πού είναι...;

Është larg/afër.
It's far/close.
Έστε λάργκ/άφερ.
Είναι μακριά/κοντά.

Dua tё shkoj nё qendёr. 
I want to go to the center.
Ντούα τε σκόι νε κιέντερ.
Θέλω να πάω στο κέντρο.

Ku janë shkallët?
Where are the stairs?
Κού γιάν(ε) σκάλετ;
Πού είναι τα σκαλιά;

Si shkohet ne qendër?
How can I get to the center?
Σισκόχετ νε κιέντερ;
Πώς πάω στο κέντρο; (Πώς πάει κάποιος στο κέντρο;)

A ka ashensor?
Is there an elevator?
Α κά ασενσόρ;
Έχει ασανσέρ;

merr këtë rrugë.
Follow(take) this road.
Μερ κετε ρούγκε.
Πάρε αυτό το δρόμο.

Merr një taksi.
Take a taxi.
Μερ νιε ταξί.
Πάρε ταξί.

Sa larg është? 
How far is...?
Σα λάργκ έστ(ε);
Πόσο μακριά είναι;

Majtaz-djathtaz
Left-right
Μαϊτάζ-ντιαθτάζ
Αριστερά-δεξιά

Ktheu majtaz
Turn left
Κθέου μαϊτάζ 
Στρίψε αριστερά

Ktheu djathtaz
Κθέου ντιαθτάζ
Στρίψε δεξιά

Vazhdo drejt
Βάζντο ντρέιτ
Πήγαινε ευθεία.

Si mund të shkoj atje? 
How can I get there?
Πώς μπορώ να πάω εκεί;

Deri ne aeroport, ju lutem.
Πήγαινετέ με στο αεροδρόμιο παρακαλώ.

Kerkoj
To be,to find oneself
Βρίσκομαι
Κερκόι

Po kërkoj stacionin e autobusit?
Where is the bus station?
Πού είναι η στάση του λεωφορείου;
Πό κερκόι στατσιόνιν ε αουτομπούζιτ;

Shkoj
I go
Πηγαίνω
Σκόι

Ku shkon ky autobusit?
Where does this bus go?
Πού πηγαίνει αυτό το λεωφορείο;
Κου σκόν κιού αουτομπούζιτ;

Rrugë të mbarë!
Have a nice trip!
Καλό ταξίδι!
Ρούγκε τε μπάρε

Drejt përpara
Straight ahead
Ντρέιτ περπάρα
Όλο ευθεία




Αν σου άρεσε η ανάρτηση ,κάνε μας ένα ψυχικό. Προώθησέ την με τα κουμπιά παρακάτω.

Wednesday

Αλβανικές βρισιές

Προσοχή: Το περιεχόμενο περιέχει υβριστικές εκφράσεις και μπορεί να είναι προσβλητικό. Χρησιμοποιήστε με διακριτικότητα.

Γενικές Βρισιές

Αλβανικά Μεταγραφή (Φωνητική στα Ελληνικά) Ελληνικά
Qij! Τσι! Γαμώτο!
Mallkoj! Μαλκόι! Κατάρα!
Lesh! Λες! Χάλια!
Skërdhat! Σκερδάτ! Βλακείες!
Budalla Μπουνταλά Ηλίθιε, μπουνταλά
Dështak Ντέστακ Άχρηστε
Dru Ντρου Κούτσουρο, δεν καταλαβαίνεις τίποτα
Hajvan Χαϊβάν Χαϊβάνι
Ça thua, mor hajvan? Τσά θούα, μορ χαϊβάν; Τι είπες, ρε χαϊβάνι;
Kafshë Κάφς Ζώο
Kokë derr Κόκ ντερ Χοντροκέφαλε
Kokëloqe Κοκλότσε πουτσοκέφαλε
Qelbësirë Τσελμπεσίρ Βρωμιάρη (μεταφορικά)
Ça bërë, mor qelbësirë? Τσά μπέρε, μορ τσελμπεσίρ; Τι έκανες, ρε βρωμιάρη, άθλιε;

Εντολές για Σιωπή

Αλβανικά Μεταγραφή (Φωνητική στα Ελληνικά) Ελληνικά
Mbylle!
Μbιούλε! Σκάσε!
Mbylle gojën!
Μbιούλε γκόιεν! Βούλωσε το στόμα σου!

Οικογενειακές Βρισιές

Αλβανικά Μεταγραφή (Φωνητική στα Ελληνικά) Ελληνικά
Qifsha rrobt!
Τσίφσα ρόμπτ! Γαμώ το σόι σου!
Rrop qir!
Ροπ τσιρ! Γαμημένο σόι!
Të qifsha rracën! Τε τσιφσά ράτσεν! Γαμώ τη ράτσα σου!
Të dhjefsha rracën! Τε τζιέφσα ράτσεν! Να χέσω τη ράτσα σου!
Të qifsha nanën! Τε τσίφσα νάνεν! Γαμώ τη μάνα σου!
Të qifsha nanën në pidh, kar! Τε τσίφσα νάνεν νε πιδ, καρ! Γαμώ τη μάνα σου, μαλάκα!
Ta qiftë bota nanën! Τα τσίφτ μποτα νάνεν! Να σου γαμίσει ο κόσμος τη μάνα!
Ta qiftë Zoti nanën! Τα τσιφτ Ζότι νάνεν! Να σου γαμίσει ο Θεός τη μάνα!

Χυδαίες Εκφράσεις

Αλβανικά Μεταγραφή (Φωνητική στα Ελληνικά) Ελληνικά
Të qifsha, kurvë! Τε τσίφσα, κούρβ! Άντε γαμήσου, καριόλη!
A m’ha mut! Α μ’χα μούτ! Φάε σκατά!
Mut! Μούτ! Σκατά!
Ha mut! Χα μούτ! Φάε σκατά!
Një mut di! Νιε μούτ ντι! Σκατά ξέρεις!
Ik qiu! Ικ τσιου! Άντε γαμήσου!
Ik mbushu! Ικ μbούσου! Εξαφανίσου!
Kar! Καρ! Πούτσα, μαλάκας!
Më qifsh karin! Με τσιφς κάριν! Γάμα την πούτσα μου!
Rrot kari! Ροτ κάρι! Πουτσοκέφαλε!
S’ma ni karin! Σ’μα νι κάριν! Στ’ αρχίδια μου!
Skërdhatë e qelbur! Σκέρδατ ε τσέλμπουρ! Βρωμοτσούλα!
Skërdhatë! Σκερδάτ! Καριόλα!
Shko në kar! Σκό νε καρ! Άντε γαμήσου!
Kar e pidhi! Κάρ ε πίδι! Πούτσα και μουνί.Καρυπίδης
Bythë Μπιούθ Μπιούθ: ο κώλος
Kurvë Κούρβ Κούρβ: η πουτάνα
Qifsha motrën Τσίφσα μότρεν σου γαμώ την αδερφή
Pederast Πεντεράστ Πούστι: ο ομοφυλόφιλος
Pidh Πιδ Πίτσκ(α): το μουνί
Pidh Πιδ Πίδ(ι): και πάλι το μουνί
Kar Καρ Λότσε: η πούτσα
Kokë Κόκ Κοκ(ε): το κεφάλι (και οι δυο σημασίες)
Top Τοπ Τόπε: το αρχίδι
Kar Καρ Κάρι: ο πούτσος (βάρι κάρι: κρέμασε το στο πούτσο σου: μη δίνεις σημασία)
Ta fut Τα φουτ Τα φουτ: ταβε. Στο(ν) ακουμπάω
Top Τοπ Μπόλε: η μπάλα, το αρχίδι. Τόπε,τόπε ο παπαγάλος.
Të raftë pika Τε ράφτ πίκα να πέσει πάνω σου κατάρα
Të raftë kanceri Τε ράφτ καντσέρι να πάθεις καρκίνο
Ta vë Τα βέ στον βάζω

Πολυμέσα

Πόροι

Monday

Βασικά αλβανικά ρήματα

Jam-qeshë-do të jem=Είμαι,Ήμουν,Θα είμαι
Kam-pata-do të kem
Έχω, είχα,θα έχω

Banoj μπανόι μένω
Ku banon? Πού μένεις; 
Βλέπε και το ρήμα rri.
bëhem -[ˈbəhɛm]-γίνομαι, γκέκικο bâhna,ημιπαθητική φωνή του bëj.
Si të bëhesh milioner përpara se të jesh 30 vjeç.Πώς να γίνεις εκατομμυριούχος πριν τα 30.
bëj - κάνω
Ça bën? Τί κάνεις;Πώς είσαι;

Di-Ντι-Ξέρω
Nuk e di. Δεν ξέρω.
Duhem - χρειάζομαι (σε κάποιον).
Nuk duhet të...Δεν χρειάζεται να...

Kuptoj-καταλαβαίνω
Me kupton? Με καταλαβαίνεις;
Nuk kuptoj. Δεν καταλαβαίνω.

Lexoj - διαβάζω
Luaj-παίζω.
Luaj në piano. Παίζω πιάνο.

Dua-θέλω
Nuk e di-δεν ξέρω.
S'di. Δεν ξέρω (καθομιλουμένη).

Ha τρώω
Hap ανοίγω

Shoh-Σόχ-Βλέπω
Shkoj-Σκόι-Πηγαίνω

Iki-πηγαίνω

Mendoj-Μεντόι-Σκέφτομαι

Ndrysoj- αλλάζω

Jap-do të jap-dhashë
Δίνω-Θα δώσω-Έδωσα
Jetoj-ζω

-παίρνω

punoj-δουλεύω
Ku punon?Πού δουλεύεις;
Rri μένω
Ku rri? Πού μένεις;

ndihmoj-βοηθάω
ndal-σταματώ

Takohem τακόχεμ συναντώ

Πίσω στα μαθήματα αλβανικών.

Αν σου άρεσε η ανάρτηση ,κάνε μας ένα ψυχικό. Προώθησέ την με τα κουμπιά παρακάτω.

Κεντρικά Βαλκάνια ,η γλωσσική κοιτίδα των Αλβανών, Ρουμάνων και Βλάχων.

Όλοι οι βαλκανικοί λαοί μηδενός εξαιρουμένου πάσχουν από το βαλκανικό σύνδρομο των ενδόξων προγόνων : οι Αλβανοί γνήσιοι απόγονοι Ιλλυριών,οι Ρουμάνοι Ρωμαίων και Δακών αλλά και όλων των Βλάχων,οι Έλληνες των αρχαίων Ελλήνων και πιο πρόσφατα οι Βορειομακεδόνες των αρχαίων Μακεδόνων.

Τί δείχνουν όμως τα πορίσματα της σύγχρονης γλωσσολογίας για τις μετακινήσεις των προγόνων αυτών των λαών;



Οι Αλβανοί 
Όσο και αν η επίσημη αλβανολογία θεωρεί ως δεδομένη την προέλευση των Αλβανών από τους Ιλλυριούς ,η γλωσσολογία μας αποκαλύπτει άλλα, μια κεντροβαλκανική κοιτίδα των Αλβανών.

Συνοπτικά ,οι  γνώσεις που έχουμε για την ιλλυρική γλώσσα είναι λίγες έως μηδαμινές ώστε να μπορέσουμε αβίαστα να την συνδέσουμε με την αλβανική.

Επιπλέον η γλωσσολογική μελέτη της αλβανικής αποκαλύπτει ότι: δεν υπάρχουν γηγενείς όροι για τη θάλασσα και τη ναυσιπλοΐα ,σχεδόν όλες αυτές οι λέξεις είναι δανεισμένες από τα λατινικά και τα σλαβικά.


Οι Ιλλυριοί ήταν δεινοί θαλασσοπόροι και πειρατές που αλώνιζαν την Αδριατική. Γιατί δεν άφησαν ένα κάρο λέξεις για τη θάλασσα στην 'απόγονό' τους την αλβανική;

Αντίθετα τα αλβανικά βρίθουν από γηγενείς όρους σχετικούς με την κτηνοτροφία γεγονός που δείχνει μια ορεινή κοιτίδα μακριά από τη θάλασσα.

Επίσης τα αρχαιοελληνικά δάνεια στην αλβανική είναι μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού. Οι Ιλλυριοί και αρχαίοι Έλληνες ζούσαν δίπλα , δίπλα και μάλιστα δύο Ιλλυρικές φυλές,οι Ταυλάντοι και οι Βυλλίονες, που ζούσαν στην ενδοχώρα της πανίσχυρης αρχαιοελληνικής αποικίας της Απολλωνίας είχαν κατά τον Στράβωνα γίνει δίγλωσσες στα ιλλυρικά και ελληνικά. Κατά παράδοξο τρόπο ,για την αλβανική κοσμοθεωρία,δεν άφησαν ούτε αυτοί ελληνικές λέξεις στην αλβανική.




Οι Ρουμάνοι 
Οι Ρουμάνοι ακράδαντα πιστεύουν ότι είναι απόγονοι των αρχαίων Ρωμαίων αποίκων της Δακίας πάνω από τον Δούναβη και των ντόπιων Δακών. Επίσης ότι όλοι οι Βλάχοι είναι Ρουμάνοι που κατέβηκαν από την υπερδουνάβεια Δακία. 

Η συγκριτική μελέτη της γλωσσολογίας καταδεικνύει ότι όχι μόνο οι Βλάχοι δεν κατέβηκαν από την Ρουμανία αλλά ούτε οι ίδιοι οι Ρουμάνοι δεν είναι από εκεί.

Η μελέτη των τοπωνυμίων στη Ρουμανία δείχνει ότι ήδη εκλατινισμένοι ντόπιοι πληθυσμοί των κεντρικών Βαλκανίων πέρασαν τον Δούναβη και εγκαταστάθηκαν στα εδάφη της σημερινής Ρουμανίας.

Δεν υπάρχουν ντόπια λατινογενή τοπωνύμια στη Ρουμανία , αλλά τα περισσότερα πριν την μεταγκατάσταση των προγόνων των Ρουμάνων βόρεια του Δούναβη είναι γοτθικής προέλευσης.Οι Γότθοι είχαν κατακλύσει τη σημερινή Ρουμανία πιεζόμενοι από τους Ούνους.

Ρουμάνοι και Αλβανοί 
Η ιστορία των Αλβανών και Ρουμάνων φαίνεται να σχετίζεται στενά αφού υπάρχουν γλωσσολογικές ενδείξεις ότι οι δύο αυτοί λαοί είχαν έναν κοινό γλωσσικό πρόγονο ,την πρωτοαλβανική.

 

Στα ρουμανικά υπάρχει ένα υποστρωματικό λεξιλόγιο μιας γλώσσας που μιλιόταν πριν ,εκατό περίπου λέξεων που συναντώνται και στην αλβανική.Σχεδόν όλες οι λέξεις αυτές είναι ετυμολογίσιμες με την πρωτοαλβανική και καταδεικνύουν μια κεντροβαλκανική προέλευση όπου οι δύο λαοί μιλούσαν την ίδια ή συγγενική γλώσσα πριν οι Ρουμάνοι εκλατινιστούν γλωσσικά.

Το ίδιο το Βουκουρέστι είναι δυνατόν να ετυμολογηθεί με την αλβανική ,από το bukur , ωραίος στα αλβανικά.

Η αλβανική ακολούθησε την ίδια πορεία προς τον πλήρη εκλατινισμό αλλά την γλίτωσε τελευταία στιγμή εξαιτίας της καθόδου των Σλάβων. 

Δηλαδή αν δεν κατέβαιναν οι Σλάβοι ,οι Αλβανοί τώρα θα μιλούσαν μια λατινογενή γλώσσα. Αλλά εξαιτίας της καθόδου σταμάτησε η ολοκλήρωση της εκλατίνισης και μείναμε στο πλήθος λατινικών λέξεων στα αλβανικά με μορφολογικά και συντακτικά χαρακτηριστικά λατινικής προέλευσης.

Οι Βλάχοι
Στην Ελλάδα η επικρατούσα θεωρία για την καταγωγή των Βλάχων είναι ότι προηγουμένως ελληνόφωνοι λατινοφώνησαν.

Όμως η μελέτη των φωνολογικών αλλαγών στις βλάχικες διαλέκτους μόνο προηγούμενη ελληνοφωνία δεν δείχνει αλλά καταδεικνύει μια κεντροβαλκανική προέλευση.

Οι Βλάχοι μετά την καθοδό τους ταυτίστηκαν με το ντόπιο εθνος. Στην Ελλάδα με τους Έλληνες, Ρουμανία,Σερβία με Ρουμάνους και Σέρβους και πιο πρόσφατα στη Βόρεια Μακεδονία έχουμε τους λεγόμενους Μακεδοναρμάνους .

Ολόκληροι λαοί λατινοφώνησαν ,ξέχασαν την μητρική τους γλώσσα και υιοθέτησαν τα λατινικά. Στον ελληνόφωνο χώρο δεν συνέβη κάτι τέτοιο γιατί νοτίως της γραμμής του Τζίρετσεκ¹  το κύρος της ελληνικής ήταν τέτοιο και η έκταση που μιλιόταν αυτή τεράστια ώστε οι Ρωμαίοι δεν έκαναν τον κόπο να επιβάλλουν τα λατινικά .Απλά αρκέστηκαν στο status quo και μάλιστα θεωρούσαν τα ελληνικά και τα λατινικά τις δύο γλώσσες της αυτοκρατορίας.

Ούτε το γεγονός ότι τα λατινικά ήταν η γλώσσα των λεγεώνων δεν κατάφερε να επιβάλλει την λατινική στις ελληνόφωνες περιοχές.

Ρουμάνοι και Βλάχοι 

Οι Ρουμάνοι και Βλάχοι μπορεί να είναι μεν γλωσσολογικοί συγγενείς μιας και οι γλώσσες τους έχουν κοινό πρόγονο την ανατολική βαλκανική ρωμαϊκή αλλά όπως είπα παραπάνω η γλωσσολογία δείχνει μια κοινή κοιτίδα στα κεντρικά βαλκάνια πριν οι δύο εκλατινιστούν γλωσσικά και ακολουθήσουν διαφορετική πορεία.

Κεντρικά Βαλκάνια ,η κοιτίδα των Αλβανών, Ρουμάνων και Βλάχων.

Όλοι οι παραπάνω λαοί για τους οποίους μίλησα φαίνεται από γλωσσολογικής άποψης να έχουν μια κοινή πατρίδα στα κεντρικά Βαλκάνια και αυτή είναι η ρωμαϊκή  Δίοικηση της Δαρδανιάς. Η διοίκηση της Δαρδανίας ήταν όριο και  σημείο συνάντησης όπου συνηκούσαν πλήθος λαών : οι Δάρδανες, Ιλλυριοί, Θράκες, Παίονες, Δάκες και άλλοι αργότερα , Γότθοι, Κέλτες και Σλάβοι.

Σε εκείνη την περίοχη υπήρχε πλήθος φωνολογικών φαινομένων,στα  τοπωνυμία,ανθρωπωνύμια,γλώσσες κ.α. που συμπίπτουν με τις φωνολογικές αλλαγές στις προαναφερόμενες γλώσσες.

Παρεπιμπτόντως, το ίδιο το όνομα της Δαρδανίας είναι δυνατόν να ετυμολογηθεί με την αλβανική. Ίσως σχετίζεται με το αλβανικό 'dardhë' που θα πει αχλάδι.




Σημειώσεις
1 Η γραμμή του Τζίρετσεκ είναι μια νοητή γραμμή που κόβει τη βαλκανική χερσόνησο στα δύο σε σφαίρες επιρροής των λατινικών και των ελληνικών. Βορείως της γραμμής η γλώσσα με τη μεγαλύτερη επιρροή είναι η λατινική και νοτίως η ελληνική.



 

Saturday

Monday

Εποχές του χρόνου στα αλβανικά

Stinёt dhe moti
Στίνετ δε μότι
Εποχές του χρόνου

pranvera
πρανβέρα
Η άνοιξη

vera
βέρα
το καλοκαίρι

vjeshta
βιέστα
το φθινόπωρο

dimri
ντίμρι
χειμώνας
 
Vera ёshtё e nxehtё.
Βέρα έστε ε ντζέχτε.
Το καλοκαίρι είναι ζεστό. 

Λοβέρδος: Κουραφέξαλα τα περί εισαγωγής της αλβανικής στα σχολεία


"Ναι" στη διδασκαλία της, αλλά εκτός αναλυτικών προγραμμάτων

Διέψευσε ο υπουργός Παιδείας δημοσιεύματα για εισαγωγή της αλβανικής ως δεύτερης ξένης γλώσσας, μέσα από απάντηση που έδωσε σε σχετική ερώτηση του βουλευτή της Χρυσής Αυγής Ηλία Παναγιώταρου.
Λοβέρδος: Κουραφέξαλα τα περί εισαγωγής της αλβανικής στα σχολεία
Μάλιστα, έκανε λόγο για προβοκάτσια και τόνισε ότι “δεν τίθεται τέτοιο θέμα, δηλαδή διδασκαλία της αλβανικής ως δευτέρας γλώσσας ή ως επίσημης γλώσσας κ.λπ. Αυτά είναι κουραφέξαλα”, ενώ στην τοποθέτησή του χαρακτήρισε την εισαγωγή της αλβανικής ως δεύτερης ξένης γλώσσας λάθος και ως σκέψη και ως εκτίμηση και ως ενδεχόμενο.

Ωστόσο, ο υπουργός Παιδείας έκανε λόγο για ενέργειες που πρέπει να γίνουν όσον αφορά στη διδασκαλία της αλβανικής γλώσσας, αλλά έξω από τα αναλυτικά προγράμματα σπουδών των σχολείων.

διάβασε περισσότερα

www.lingetscript.com

Saturday

Ελληνικά σχολεία με αλβανική γλώσσα για δεύτερη γλώσσα για τα παιδιά από την Αλβανία

Μία κάπως... ρεαλιστική πρόταση σκέφτεται το υπουργείο Παιδείας να κάνει πράξη, την εισαγωγή των αλβανικών ως δεύτερη γλώσσα στα ελληνικά σχολεία για τα Αλβανόπουλα που ζουν στην χώρα μας.
Ειδικότερα, στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψης του Έλληνα υπουργού Παιδείας Ανδρέα Λοβέρδου στη γειτονική χώρα, στη συνέντευξη που έδωσε με την Αλβανίδα ομόλογό του Λιντίτα Νικόλα, ο κ. Λοβέρδος ανέφερε ότι η εισαγωγή των αλβανικών ως δεύτερη γλώσσα «είναι θέμα της μεικτής επιτροπής διαλόγου, η οποία και θα το συζητήσει».
sxoleia-alvanika-ellada-570
Από την πλευρά της, η κ. Νικόλα, σύμφωνα με την Καθημερινή, ανέφερε «συνεργαζόμαστε και με τους εκπαιδευτικούς που αναπτύσσουν τη δραστηριότητά τους στην Ελλάδα, σε συντονισμό και με το ελληνικό υπουργείο Παιδείας, όχι μόνο για την εκπαίδευσή τους, αλλά και για τον εφοδιασμό τους από το αλβανικό ΥΠΕΞ με σχολικά βιβλία της αλβανικής γλώσσας. Ασφαλώς, έχουμε ακόμα πολλά να κάνουμε, γι’ αυτό και βρισκόμαστε σήμερα εδώ σε αυτή την κοινή συνάντηση, για να καθορίσουμε και να αναζωογονήσουμε το έργο της κοινής επιτροπής. Μιας επιτροπής που αποτελείται από ειδικούς, οι οποίοι θα γνωμοδοτήσουν μετά εξέταση των κειμένων της ιστορίας, της γεωγραφίας, του πολιτισμού και της οικονομίας, κατά πόσον τα σχολικά βιβλία των χωρών μας είναι σύμφωνα με το πνεύμα της UNESCO και του Συμβουλίου της Ευρώπης». «Ο,τι θέτει η μία πλευρά, η επιτροπή είναι εδώ για να το συζητήσει. Αλλά η επιτροπή αποφασίζει όταν και τα δύο μέρη ταυτίζονται και συμφωνούν. Κανένας δεν θα επιβληθεί στον άλλο. Για να υπάρχει απόφαση απαιτείται συναίνεση», είπε ο κ. Λοβέρδος.

διάβασε περισσότερα

www.lingetscript.com

Sunday

Πενήντα ελληνικές λέξεις αλβανικής προέλευσης.



...

Το σημερινό είναι το τρίτο άρθρο του ιστολογίου που είναι αφιερωμένο σε ελληνικές λέξεις που είναι δάνειες από μια συγκεκριμένη άλλη γλώσσα. Η σειρά άνοιξε με ένα άρθρο στο οποίο απαριθμούνταν 220 ελληνικές λέξεις τουρκικής προέλευσης “που χρησιμοποιούμε καθημερινά”, όχι της δικής μου επιλογής.

Πριν από σαράντα μέρες έβαλα το δεύτερο άρθρο, 100 ελληνικές λέξεις σλαβικής
προέλευσης και σήμερα τριτώνει το καλό (ή το κακό) με πενήντα λέξεις αλβανικής προέλευσης. Ο αριθμός των λέξεων, όπως βλέπετε, όλο και μειώνεται και μάλιστα υποδιπλασιάζεται (περίπου) από άρθρο σε άρθρο, αλλά η σύγκριση είναι πλασματική, διότι οι 220 λέξεις τουρκικής προέλευσης ήταν, οι περισσότερες, καθημερινές, ενώ οι 100 σλαβικές περιλαμβάνουν πολλές άγνωστες. Το ίδιο ισχύει και με τις σημερινές λέξεις, οπότε μεταξύ τους η σύγκριση έχει βάση. Οι αλβανικής προέλευσης λέξης είναι λιγότερες, αλλά μην ξεχνάμε πως οι λέξεις σλαβικής προέλευσης περιλάμβαναν και λόγιο δανεισμό (λέξεις τύπου “νομενκλατούρα” κτλ.).

Τον κατάλογο τον ξεκίνησα με βάση τον σχετικό πίνακα του ετυμολογικού λεξικού Μπαμπινιώτη και με τις ετυμολογικές πληροφορίες του Λεξικού της Κοινής Νεοελληνικής, προσθέτοντας και μερικές ιδιωματικές λέξεις που είχα συμπεριλάβει στις (366 τον αριθμό) “Λέξεις που χάνονται”, το προπέρσινο βιβλίο μου.

Ιδού λοιπόν ο πίνακας με τις πενήντα ελληνικές λέξεις αλβανικής προέλευσης. Οι αμφισβητούμενες με ερωτηματικό (;)

αλητάμπουρας [μόνο το δεύτερο μισό, βέβαια]
αμπάριζα [αυτό είναι είδος αντιδανείου, αφού η αμπάρα, ιταλικής αρχής, πέρασε από τα ελληνικά στα αλβανικά. Οι καταλήξεις σε -ιζα είναι ένδειξη αλβανικής προέλευσης, και στα τοπωνύμια]
βλάμης
γκιόνης
γούβα (;)
ζαμάρα [φλογέρα]
ζουλάπι (;)
καλαμπόκι
καλέσα [η ξανθιά προβατίνα]
καλικούτσα [από τις Λέξεις που χάνονται]
καρκαλέτσος
καρούτα [ξύλινη σκάφη, ποτίστρα· από τις Λέξεις που χάνονται. Σλαβική απώτερη προέλευση, αλλά εμείς την πήραμε από τα αλβανικά]
κόκα [κεφάλι, από τις Λέξεις που χάνονται]
κοκορέτσι
κοπέλα, κοπέλι (;)
κουλαντρίζω
λάγιος [για πρόβατα, σκούρο]
λάλα [η κάμπια]
λάπα [κοιλιά σφαγίου]
λιάρος [παρδαλός]
λούγκα [εξοίδημα αδένων]
λουλούδι
λούμπα
λούτσα

...

διάβασε περισσότερα



Saturday

"Και ο Θεός έκαμε τον ουρανόν..." (αλβανικά)

Για όσους μαθαίνετε αλβανικά,το παρακάτω κείμενο είναι οι πρώτοι 15 στίχοι από το αλβανικο και ελληνικό μέρος του Τετράγλωσσου λεξικού του Δανιήλ Μοσχοπολίτη. Σχετικά με το αλβανικό κείμενο,προφανώς πρόκειται για ντόπια διάλεκτο της εποχής που διαφέρει σε κάποια σημεία από τα σύχγρονα αλβανικά.Αν κάποιος από τους φίλους μας γνωρίζει καλά την σύγχρονη αλβανική ας κάνει κάποιο σχόλιο με διόρθωμενη τη μετάφραση της τρίτης στήλης στα σύγχρονα αλβανικά.



ελληνικό αλβανικό
σύγχρονο αλβανικό
1 Ο Θεός περαντία perëndia
2 έκαμε μπάρη bëri
3 τον ουρανόν κιέλτ qiellin
4 την γην δέννα
toka
5 τον ήλιον τίελλνα dielli
6 το φεγγάρι χάννζεα hëna
7 τα άστρα ιούγιετ ylli
8 και ύστερα Εδέ παστάη
Edh pastaj
9 επρόσταξε ουρδαρόη urdhëroi
10 την θάλασσαν τέτνα detin
11 ταις λίμναις γκιόληρατ liqeneve
12 τα ποτάμια λιούμαρατ e lumenjve
13 και εύγαλαν Εδέ ντζούαρα dhe dërgoi
15 τα οψάρια πέσκιτ peshqit
15 τα χέλια. γκιάλλιατα ngjala

Monday

'I like' in Albanian

μου αρέσει' στα αλβανικά

A të pëlqen muzika angleze?
α τε πέλκεν μούζικα ανγκλέζε;
Σου αρέσει η αγγλική μουσική;
Do you like English music?


A të pëlqen gjuha shqipe?
α τε πέλκεν γκιούα σίπε;
Σου αρέσει η αλβανική γλώσσα;
Do you like the Albanian language?


Po, më pelqën shume.
πο ,με πέλκεν σούμ
Ναι,μου αρέσει πολύ.
Yes I like it a lot.

më pelqën /με πέλκεν/ μου αρέσει I like
të pëlqen /τε πέλκεν/ σου αρέσει you like
gjuha /γκιούχα/ η γλώσσα the language
gjuhë shqipë / γκιούχε σίπε/ αλβανική γλώσσα Albanian language
shqipe /σίπε/αλβανική Albanian




το ρήμα παίζω στα αλβανικά (luaj)

luaj (λουάι)-παίζω

ενικός μεταγραφή μετάφραση πληθυντικός μεταγραφή μετάφραση
Unë lua-j  
Ούνε λούαϊ παίζω
Ne lua-jmë
Νε λουάιμε
παίζουμε
Ti lua-n  
Τι λούαν παίζεις
Ju lua-ni
Γιου λουάνι
παίζετε
Ai/ajo lua-n  
αΐ αϊό λούαν παίζει
Ata/ato lua-jnë
Ατά,ατό λουάϊνε
παίζουν

Πίσω στα μαθήματα αλβανικών.

Friday

Οι όροι Αλβανία και Αλβανοί

Οι όροι Αλβανοί και Αλβανία είναι εξώνυμα. Οι Αλβανοί αποκαλούν τους εαυτούς τους Shqiptar (σιπτάρ),τη γλώσσα τους shqip (σιπ) και τη χώρα τους Shqiperia (σιπρία). Αυτές οι λέξεις πιθανόν προέρχεται από το επίρρημα shqip «σαφώς» με βάση τη λατινική excipere (απ 'όπου shqipoj «μιλώ καθαρά»), αν και υπάρχουν εναλλακτικές εξηγήσεις.

Κατά μία άλλη εκδοχή οι λέξεις shqip και Shqiptar προέρχονται από το shqiponjë , αετός καθώς στα ψηλά βουνά της Αλβανίας υπάρχουν πολλοί αετοί.Η εξήγηση  αυτή είναι περισσότερο δημοφιλής στην Αλβανία.

Σε όλες τις άλλες γλώσσες, χρησιμοποιείται μια μορφή του προγενέστερου Alban ή Arban (η διαφορά πιο πιθανώς οφείλεται σε μια διαδικασία ροτακισμού στα ελληνικά). Στις περισσότερες άλλες γλώσσες,χρησιμοποιείται μια μορφή με την ίδια προέλευση, όπως στα αγγλικά Albanian,ιταλικά Albanese, σερβικά Albanac,γερμανικά Albaner. Στην τουρκική, οι Αλβανοί που ονομάζονται Arnavut (αρναβούτ) που προέρχεται κατά κάποιο τρόπο από το arvan.

Η λέξη αυτή μάλλον προέρχεται από το λατινικό Alba που στα λατινικά θα πει ανατολή ή άσπρη ,από τις άσπρες φορεσιές που φορούσαν οι κάτοικοι της περιοχή κατά μία εκδοχή.

η αρχαία Αλβανία του Καυκάσου
ως υποτελές κράτος στους Ρωμαίους
Οι όροι Αλβανία και Αλβανία συναντώνται και σε μια περιοχή του Καυκάσου η οποία αναφέρεται σε αρχαία κείμενα ως Αλβανία και η γλώσσα που μιλιόταν εκεί ως Αλβανική Μια ύγχρονη απόγονος της αρχαίας καυκασιανής αλβανική ομιλείται στο Udi στο Αζερμπαϊτζάν και είναι μέλος μιας γλωσσικής οικογένειας χωρίς επιβεβαιωμένες συνδέσεις με την ινδοευρωπαϊκή γλωσσική οικογένεια).Κατά καιρούς εμφανίζονται διάφορες θεωρίες που προσπαθούν να συνδέσουν την Αλβανία του Καυκάσου με την Αλβανία των Βαλκανίων,αλλά όλες είναι ακραίες και οι δύο Αλβανίες δεν φαίνεται να συνδέονται.

Saturday

Οι μέρες της εβδομάδας στα αλβανικά

e hënë
ε χένε
Δευτέρα

e enjte
ε έν'τε
Πέμπτη
e martë
ε μάρτε
Τρίτη


e premte
ε πρέμτε
Παρασκευή


e dielë
ε ντιέλε
Κυριακή

e mërkurë
ε μερκούρε
Τετάρτη

e shtunë
ε στούνε
Σάββατο



Ditёt e javёs
Ντίτετ ε γιάβες
Οι μέρες της εβδομάδας

ditë
ντίτε
μέρα

dita
Ντίτα
μέρα

asnjë ditë
άσνιε ντίτε
κάθε μέρα


java
Γιάβα
η εβδομάδα 

e hёnё
Ε χένε
η Δευτέρα  

e martё
Ε μάρτε
η Τρίτη  

e mёrkurrё
Ε μερκούρε
η Τετάρτη 

e enjte
Ε εν'τε
η Πέμπτη  

e premte
Ε πρέμπτε
η Παρασκευή  

e shtunё
Ε στούνε
το Σάββατο  

e dielё
Ε ντιέλε  
η Κυριακή 

 
nga e hёna nё tё dielё 
Νγκα ε χένα νε τε ντιέλε
από Δευτέρα έως Κυριακή 

të hënën
Τε χένεν
Τη Δευτέρα

të dielën
Τε ντιέλεν
Την Κυριακή

A është e martë sot?
Α έστε ε μάρτε σοτ;
Είναι Δευτέρα σήμερα;

Jo, sot është e mёrkurrё.
Γιό,σοτ έστε ε μερκούρε.
Όχι, σήμερα είναι Τετάρτη.

Sot
Σοτ
Σήμερα

Nëser
Νέσερ
Αύριο

Dje
Ντιέ
Χτες

Çfarë dite është sot?
Τσφάρε ντίτε έστε σοτ;
Τί μέρα είναι σήμερα; (Επίσημο)

Ça dite është sot?
Τσά ντίτε έστε σοτ;
Τί μέρα είναι σήμερα; 

Sot ёshtё e premte.
Σοτ έστε ε πρέμτε.
Σήμερα είναι Παρασκευή.



εξάσκηση των ημερών

Δευτέρα

Τρίτη

Τετάρτη

Πέμπτη

Παρασκευή

Σάββατο

Κυριακή

Πίσω στα μαθήματα αλβανικών.

Sunday

το ρήμα έχω στα αλβανικά


Το ρήμα έχω στα αλβανικά είναι kam (καμ).Δείτε πώς κλίνεται


αλβανικά μεταγραφή ελληνικά
unë kam ούνε καμ εγώ έχω
ti ke τι κε εσύ έχεις
aji,ajo ka αΐ,αϊό κα αυτός/αυτό, αυτή έχει
ne kemi νε κέμι εμείς έχουμε
ju keni γιού κένι εσείς έχετε
ata,ato kanë ατά,ατό κάν αυτοί,αυτά/αυτές έχουν


Παραδείγματα
unë kam unë laps
ούνε καμ ούνε λιάψ.
έχω ένα μολύβι


App

📜 Discover Glyphscribe!

Dive into the fascinating world of hieroglyphics with this fun, educational keyboard app.
Install now and start typing with ancient symbols!

📱 Install Now

Available on Google Play • Updates automatically

FOLLOW ME

Search This Blog

Translate

Recent comments

Followit

Popular

Contact us.

Name

Email *

Message *