Ο στρατός του Ναπολέοντα,κατά την εκστρατεία του στην Αίγυπτο το 1798 συνοδευόταν από μια ομάδα 167 επιστημόνων για την εξέταση των αρχαιοτήτων της χώρας.Τον Ιούλιο του 1799 Γάλλοι στρατιώτες άρχισαν την κατασκευή ενός φρουρίου του Fort Julien στην πόλη του ελ-Ραχίντ,στα γαλλικά Ροζέττα,στο Δέλτα του Νείλου.
Κατά την κατασκευή του,ένας Γάλλος αξιωματικός ,ο Pierre-François Bouchard,εντόπισε μια μαύρη σκληρή πέτρα που κίνησε αμέσως την περιέργειά του.Πάνω της είχε χαραγμένο ένα εκτενές κείμενο.Ο Γάλλος σωστά εκτίμησε αμέσως ότι η πέτρα έχει αρχαιολογική σημασία και ενημέρωσε το στρατηγό του.
Και πράγματι η μαύρη πέτρα από βασάλτη είχε χαραγμένη πάνω της ένα κείμενο γραμμένο σε τρεις γραφές:στα ελληνικά,τα αιγυπτιακά ιερατικά ιερογλυφικά και τα αιγυπτιακά δημοτικά ιερογλυφικά.Ο ογκόλιθος πήρε το όνομα
πέτρα της Ροζέτας από την πόλη που ανακαλύφθηκε.
Μετά την ήττα του Ναπολέοντα από τους Άγγλους ,η πέτρα πέρασε στα χέρια τους με τη συνθήκη της Αιγύπτου το 1801 και από τότε εκτίθεται στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο.
Πρώτο από τα κείμενα μεταφράστηκε το ελληνικό που ήταν κατανοητό.Αργότερα παρατηρήθηκε στο ιερατικό ιερογλυφικό ότι κάποια σύμβολα απεικόνιζαν το όνομα του Πτολεμαίου,οπότε βγήκε το συμπέρασμα ότι τα ιερογλυφικά αποδίδουν την
αιγυπτιακή γλώσσα.
 |
| η πέτρα της Ροζέτας εκτίθεται στο Βρετανικό Μουσείο |
Με τη σύγκριση του ελληνικού με το ιερογλυφικό μέρος και τη βοήθεια της κοπτικής γλώσσας, απόγονο της αρχαίας αιγυπτιακής ,επιτεύχθηκε η ανάγνωση των ιερογλυφικών συμβόλων μέχρι την πλήρη αποκρυπτογράφισή τους. Πρόκειται για ένα διάταγμα του Πτολεμαίου του Ε' ,το ίδιο γραμμένο σε δύο γλώσσες,την ελληνική και αιγυπτιακή,και τρεις γραφές (ελληνική, αιγυπτιακή ιερατική,αιγυπτιακή δημοτική).
Η πέτρα της Ροζέτας χρονολογείται στο 2ο αιώνα μ.Χ. της περίοδο που στην Αίγυπτο βασίλευε ο Πτολεμαίος ο Ε' , ο επιφανής.Ανακαλύθφηκε πάλι μετά από 1400 χρόνια.
