Showing posts with label μογγολικά. Show all posts
Showing posts with label μογγολικά. Show all posts

Saturday

A taste of basic Mongolian.




Here are useful phrases in Mongolian.Despite many efforts after the fall of the Soviet Union to introduce the latin alphabet for Mongolian ,it is still mainly written in Cyrillic.

The script is basically phonetic but with many inconsistencies.

Баяртай
Bayrtay
Goodbye

Удахгүй уулзая.
See you soon!
Udahgyi uulzaya


Дараа уулзая. 
See you later
daraa uulzaya

Баярлалаа. 
Thank you
bayarlalaa

Маш их баярлалаа. 
Thank you very much
mash ih bayarlalaa

Зүгээр, зүгээр.
You are welcome
zugeer zugeer



μογγολικές προσωπικές αντωνυμίες



ενικός




би μπι εγώ
та τα εσύ
чи τσι εσύ
тэр τερ αυτός-ή-ό


πληθυντικός








бид μπιντ εμείς
та нар τα ναρ εσείς
тэд нар αυτοί τεντ ναρ


Ας κάνουμε τώρα λίγη εξάσκηση τις αντωνυμίες:

αυτός

εμείς

εγώ

εσείς

εσύ (εγευνικό)

αυτή


Friday

βασικές μογγολικές λέξεις


ελληνικά μογγολικά
монгол хэл
μεταγραφή
μόνγκολ χελ
Εγώ би (bi) μπι
εσύ чи (či) τσι
αυτός тэр (ter) τερ
εμείς бид (bid) μπιντ
εσείς та (ta) τα
αυτοί тэд нар (ted nar) τεντ ναρ
αυτό энэ (ene) ενε
εκείνο тэр (ter) τερ
εδώ энд (end) εντ
εκεί тэнд (tend) τεντ
ποιος хэн (hen) χεν
τί юу (juu) γιου
που хаан (haan) χααν
πότε хэзээ (hezee) χεζεε
πώς яаж (jaaž) γιάαζ
δεν -гүй (-güj) (suffix) γκιούι
όλο бүх (büh) μπιούχ
πολύ олон (olon) ολον
μερικοί зарим (zarim) ζαριμ
λίγο цөөн (tsöön) τσοον
άλλος өөр (öör) οορ
ένα нэг (neg) νεγκ
δύο хоёр (hojor) χοϊόρ
τρία гурав (gurav) γκούραβ
τέσσερα дөрөв (döröv) ντοροβ
πέντε тав (tav) ταβ
μεγάλος том (tom) τομ
μακρύς уpт (urt) ουρτ
φαρδύς өpгөн (örgön) οργκον
χοντρός зузаан (zuzaan) ζουζααν
βαρύς хүнд (hünd) χιούντ
μικρός жижиг (žižig), жаал (žaal) τζιτζιγκ
τζααλ
κοντός богино (bogino) μπογκινο
στενός цухал (tsuhal) τσουχαλ
λεπτός нимгэн (nimgen) νιμγκεν
γυναίκα эмэгтэй (emegtej) εμεγκτεϊ
άνδρας хүн (hün) χιούν
άνθρωπος хүний (hünij) χιούνιι
παιδί хүүхэд (hüühed)

η σύζυγος эхнэр (ehner), гэргий (gergij) εχνερ
γκιεργκίι
ο σύζυγος нөхөр (nöhör) νοχορ
μητέρα ээж (eež), эх (eh) εεζ,εχ
πατέρας аав (aav), эцэг (etseg) ααβ,ετσεγκ
ζώο амьтан (am'tan) αμταν
ψάρι загас (zagas) ζαγκας
πουλί шувуу (šuvuu) σουβουου
σκυλί нохой (nohoj) νοχόι
ψείρα бөөс (böös) μποος
φίδι могой (mogoj) μογκοϊ
σκουλίκι хорхой (horhoj) χορχοϊ
δέντρο мод (mod) μοντ
δάσος ой (oj) οϊ
μπαστούνι бороохой (boroohoj) μπορόοχοϊ
φρούτο жимс (žims) τζιμς
σπόρος үр (ür) ιούρ
φύλλο ногоо (nogoo) νογκόο
ρίζα үндэс (ündes) ιούντες
φλοιός δέντρου холтос (holtos) χολτος
λουλούδι цэцэг (tsetseg) τσετσεγκ
γρασίδι евс (jevs), ногоо (nogoo) γιεβς
νογκόο
σκοινί олс (ols) ολς
δέρμα арьс (ar's)

κρέας мах (mah)

αίμα цус (tsus), угсаа (ugsaa)

κόκκαλο яс (jas)

χοντρός өөх (ööh)

αυγό өндөг (öndög)

κέρατο эвэр, бүрээ

ουρά сүүл, гэзэг

φτερό өд

μαλλιά үс

κεφάλι толгой

αυτί чих, chikh

μάτι нүд, nüd

μύτη хамар, khamar

στόμα ам, am

δόντι шүд, shüd

γλώσσα хэл





νύχι хумс, хадаас

πατούσα хөл, khöl

πόδι хөл, тулгуур

γόνατο өвдөг

χέρι гар, gar

φτερό далавч, dalubci

κοιλιά khevlii

εντόστια


λαιμός хүзүү, küjügün

πλάτη aru

στήθος суга, suga

καρδιά зүрх, zürk

συκώτι elige

πίνω уух (uuh)

τρώω идэх (ideh)

δαγκώνω


ρουφάω


φτύνω


κάνω εμετό


φυσάω


αναπνέω


γελάω


βλέπω үзэх (uzeh) (watch), харах (harah) (look at)

ακούω сонсох (sonsoh)

ξέρω


σκέφτομαι


μυρίζω


φοβάμαι


κοιμάμαι нойр, хонох

ζω


πεθαίνω нас барах (nas barah)

σκοτώνω алах (alah)

πολεμώ


κυνηγώ


χτυπώ


κόβω


μοιράζομαι


μαιχαιρώνω


γρατσουνώ


σκάβω


κολυμπώ


πετώ


περπατώ


έρχομαι


ξαπλώνω


κάθομαι


στέκομαι


στρίβω


πέφτω


δίνω


κρατώ


στίβω


τρίβω


πλένω угаалга, угаах

σκουπίζω


τραβώ


σπρώχνω


ρίχνω


δένω


ράβω оёх, хадах

μετρώ


λέω хэлэх, ярих

τραγουδώ дуу дуулах

παίζω


επιπλέω


ρέω


παγώνω


πρήζομαι


ήλιος нар, naran

φεγγάρι сар, saran

αστέρι од

νερό ус, us

βροχή бороо хур, boroo

ποτάμι гол, мөрөн

λίμνη нуур, nagkur

θάλασσα далай, dalai

αλάτι давс, dabusun

πέτρα чулуу

άμμος elesü

σκόνη


γή Дэлхий

σύννεφο үүл, egüle

ομίχλη манан, будан

ουρανός огторгуй

άνεμος салхи (salhi)

χιόνι цас

πάγος мөс

καπνός утаа, utaa

φωτιά гал, ghal, agni

στάχτη үнс, нурам

καίω шатаах

δρόμος зам

βουνό уул, aghula

κόκκινος al

πράσινος ногоон, noghughan, kökereg

κίτρινος шар, sira

άσπρος цагаан (tsagaan)

μαύρος хар (har)

νύχτα шөнө (šönö)

μέρα өдөр (ödör)

χρόνος жил (žil)

ζεστός дулаан (dulaan)

κρύος хүйтэн (hüjten)

γεμάτος


νέος шин (šin)

παλιός настай (nastaj) (people), хуучин (huučin) (things)

καλός сайн (sajn)

κακός муу (muu)

σάπιος


βρώμικος bagir

ίσιος tsig

στρογγυλός dughi

κοφτερός


αμβλύς


απαλός


υγρός


στεγνός


σωστός


κοντινός


μακρυνός sunji

δεξιά


αριστερά jegün

στο


σε


με


και бa, ba

αν


διότι


όνομα нэр (ner)


Sunday

μπουριατικά,η μογγολική της Ρωσίας

Η μπουριατική είναι μια μογγολική ποικιλία που μιλιέται από περίπου 400 χιλιάδες άτομα κυρίως στη Ρωσία,γύρω από τη λίμνη Βαϊκάλη.Από κάποιους θεωρείται ως διάλεκτος των μογγολικών (διάλεκτος Χάλχα),ενώ από άλλους ως χωριστή μογγολική γλώσσα.


Επιπλέον περίπου 100 χιλιάδες άτομα βουριατικής καταγωγής ζουν στη Μογγολία και την Κίνα.

Στη Ρωσία μιλιούνται επίσης και από μερικές χιλιάδες Ρώσων που έχουν μάθει τη γλώσσα.Σήμερα γράφεται στο κυριλλικό αλφάβητο.
μπουριαάντ χέλεν

Χωρίζεται σε πέντε διαλέκτους με σημαντικότερη τη διάλεκτο Χόρι που μιλιέται στη Ρωσία και τη Μογγολία και αποτελεί τη βάση της μπουριατικής λογοτεχνικής γλώσσας.Το λεξιλόγιο της κάθε διαλέκτου είναι επηρρεασμένο από την επίσημη γλώσσα της χώρας που μιλιέται,τα ρωσικά,τα κινέζικα και τα μογγολικά.
Μπουριάτοι

Όπως όλες οι μογγολικές γλώσσες και διάλεκτοι,έτσι και αυτή κύριο χαρακτηριστικό έχει την φωνηεντική αρμονία,ένα φαινόμενο που παρατηρείται και στις τουρκογενείς γλώσσες.Επίσης κάνει διάκριση ανάμεσα σε ανοιχτά-κλειστά και βραχέα-μακρά φωνήεντα.
Η ομόσπονδη Μπουριατική Δημοκρατία στη Ρωσία

Μέχρι την Οκτωβριανή Επανάσταση τα μπουριατικά γράφονταν στην παλαιομογγολική γραφή,η οποία κατόπιν αντικαταστάηθηκε από την κυριλλική για πολιτικούς λόγους αλλά και διότι θεωρήθηκε ότι το παλιό αλφάβητο δεν απέδιδε καλά τους φθόγγους της γλώσσας και εμπόδιζε την ανάπτυξη της λογοτεχνίας.

Tuesday

Η μογγολική γλώσσα


Η μογγολική γλώσσα στα μογγολικά ονομάζεται μόνγκολ χελ (Монгол хэл) και ανήκει σε μια ευρύτερη ομάδα συγγενικών γλωσσών η οποία επίσης ονομάζεται μογγολική.

Μιλιέται από 5,5 εκ περίπου άτομα κυρίως στη Μογγολία και την αυτόνομη περιοχή της εσωτερικής Μογγολίας στην Κίνα.Γράφεται στο κυριλλικό  και το παραδοσιακό μογγολικό αλφάβητο.


Fff

διάλεκτος Χάλχα

  Η επίσημη γλώσσα του κράτους της Μογγολίας βασίζεται στη διάλεκτο Χάλχα.Η σύγχρονη γλώσσα εξελίχτηκε από την μεσαιωνική μογγολική, την επίσημη γλώσσα της μογγολικής αυτοκρατορίας κατά το 13ο αιώνα μ.Χ.

Η μογγολική αυτοκρατορία στη μεγαλύτερη έκτασή της
υπό τον Κουμπλάϊ Χαν (1279 μ.Χ.)

αλφάβητο

Τα μογγολικά γράφονται είτε στο κυριλλικό μογγολικό είτε στο παραδοσιακό μογγολικό αλφάβητο αναλόγως την περιοχή.

Το κυριλλικό μογγολικό αλφάβητο είναι ουσιαστικά μια παραλλαγή του ρωσικού αλφαβήτου και χρησιμοποιείται στη Μογγολία.Από την πτώση του κομμουνισμού μέχρι σήμερα έγιναν αρκετές προσπάθειες να αντικατασταθεί το κυριλλικό με το λατινικό αλφάβητο,αλλά ο λαός συνέχισε να προτιμά το κυριλλικό.

Στην αυτόνομη περιοχή της Εσωτερικής Μογγολίας στη Β.Κίνα η γλώσσα συνεχίζει να γράφεται στο παραδοσιακό αλφάβητο,το οποίο με τη σειρά του είναι μακρινός απόγονος του αραμαϊκού!

Η επαρχία της εσωτερικής Μογγολίας στην Κίνα

μογγολικές γλώσσες

Τα μογγολικά χάλχα είναι μία μόνο από τις πολλές μογγολικές γλώσσες που υπάρχουν.Άλλες είναι η καλμουκική και μπουριατική στη Ρωσία,η οϊρατική,ορντοσική,δαγουρική κ.α. στην Κίνα.Η καλμουκική είναι η πιο απομακρυσμένη γεωγραφικά απ'την κοιτίδα των μογγολικών γλωσσών και βρίσκεται στον Καύκασο.

οι μογγολικές γλώσσες




αλταϊκή θεωρία

Κάποιοι επιστήμονες κατατάσσουν τις μογγολικές μαζί με τις τουρκικές γλώσσες σε μία ευρύτερη γλωσσική οικογένεια,τη λεγόμενη αλταϊκή.Άλλοι συμπεριλαμβάνουν στις αλταϊκές γλώσσες και τα γιαπωνέζικα.Η θεωρία της αλταϊκής ομογλωσσίας δεν είναι ευρέως αποδεκτή και αμφισβητείται  από πολλούς γλωσσολόγους.



μορφολογία και διάφορα χαρακτηριστικά

Ένα βασικό χαρακτηριστικό της μογγολικής γλώσσας είναι η λεγόμενη φωνηεντική αρμονία,η οποία συναντάται επίσης στις τουρκικές γλώσσες.

Άλλα χαρακτηριστικά:
  • είναι συγγολιτική γλώσσα,δήλαδη σχηματίζει λέξεις με την προσθήκη επιθεμάτων στο τέλος της λέξης-ρίζας.
  • οι Μογγόλοι δυσκολεύονται να προφέρουν το γράμμα ρ στην αρχή της λέξης και βάζουν μπροστά  το ο,π.χ.η Ρωσία στα μογγολικά είναι όρος (орос)
  • διάκριση ανάμεσα σε μακρά και βραχέα φωνήεντα
  • διάκριση σε μπρος και πίσω φωνήεντα
  • 8 πτώσεις


λεξιλόγιο

Το μογγολικό λεξιλόγιο έχει επηρεαστεί κυρίως από τα ρώσικα ενσωματώνοντας πολλές λέξεις οι οποίες προφέρονται ακριβώς το ίδιο (π.χ.автобус αφτόμπους,λεωφορείο) ,ακολούθως από τα κινέζικα (π.χ.пуужин πούουτζιν,πύραυλος) και παλαιότερα από τα αραβικά.

μερικές μογγολικές λέξεις και φράσεις

миний =μινίι=μου
нэр =νερ=όνομα
миний нэр .....=μινί νέρ ....=το όνομά μου είναι ....

Сайн уу?  ή Сайн байна уу?
Σάιν ούου; ή Σάιν μπάιν ούου;
Τί κάνεις;

Сайн
Σάιν
καλά
хот=χοτ=πόλη
хотод=χοτόντ=στην πόλη

би=μπι=εγώ

чи=τσι=εσύ

δείτε επίσης

μπουριατικά,η μογγολική της Ρωσίας
η ουιγουρική γλώσσα
η τουρκική γλώσσα 
το ρωσικό αλφάβητο

Πλήρης μέθοδος εκμάθησης μογγολικής με βιβλίο , κασέτες και cd , εκδόσεις Routledge.
Αγόρασέ τη εδώ.
https://www.facebook.com/marketplace/item/205006517471151/

Saturday

η παραδοσιακή μογγολική γραφή.

Monggol bicig.svgΤο παραδοσιακό μογγολικό αλφάβητο (Mongγol bičig,,Монгол бичиг, Mongol bichig)  ήταν η πρώτη γραφή από τις πολλές που υιοθετήθηκαν για τη γραφή της μογγολικής γλώσσας και ήταν πολύ επιτυχής μέχρι την εισαγωγή των κυριλλικών (παραλλαγή του ρώσικου αλφαβητού) για τη γραφή των μογγολικών.

Η παραδοσιακή γραφή συνεχίζει να χρησιμοποιείται μέχρι τις μέρες μας για τα μογγολικά στη βόρεια Κίνα (επαρχία εξωτερικής Μογγολίας) αλλά και τη γλώσσα Έβενκι ,ενώ στην ίδια τη Μογγολία χρησιμοποιείται ένα προσαρμοσμένο κυριλλικό αλφάβητο το οποίο εισήχθηκε το 1946 επί Σοβιετικής Ένωσης.

Στη Μογγολία έγιναν πολλές προσπάθειες για την επανεισαγωγή του παραδοσιακού αλφαβήτου αλλά δεν τελεσφόρησαν,αφού ο λαός συνέχιζε να γράφει στο κυριλλικό.Τελευταία γίνονται προσπάθειες να γραφτούν τα μογγολικά στο λατινικό αλφάβητο.

Το παραδοσιακό αλφάβητο βασίζεται στην παλαιά ουϊγουρική γραφή,το οποίο προσαρμόστηκε για τις ανάγκες των μογγολικών.Το σύστημα γραφής θυμίζει την αραβική γραφή αφού κάθε γράμμα έχει τέσσερις μορφές ανάλογα με τη θέση του μέσα στη λέξη (αρχική,μέση,τελική και ανεξάρτητη μορφή) όπως και στα αραβικά.Παρούσιαζει κάποιες ατέλειες και σε πολλές περιπτώσεις υπάρχει αμφιβολία για το πώς θα διαβαστεί μια λέξη αφού π.χ. χρησιμοποιείται το ίδιο γράμμα για να αποδόσει δύο διαφορετικούς ήχους,πρόβλημα που δεν συνέβαινε στα ουιγουρικά.Βέβαια κάποιος ντόπιος που είναι εξοικειωμένος με τη γραφή δεν έχει τέτοιο πρόβλημα. 

   

  
Τα γράμματα 


Raidės λατινικό κυριλλικό
αρχική μέση τελική
Mongol a head2.jpg Mongol a middle 2.jpg Mongol a tail 1.jpgMongol a tail 2.jpg a А
Mongol e head.jpg Mongol a middle 2.jpg Mongol a tail 1.jpgMongol a tail 2.jpg e Э
Mongol i head.jpg Mongol i middle1.jpg Mongol i tail2.jpg i, yi И,Й, Ы, Ь
Mongol o head.jpg Mongol o middle.jpg Mongol o tail.jpg o, u О, У
Mongol oe head.jpg Mongol o middle.jpgMongol oe middle.jpg Mongol o tail.jpgMongol oe tail.jpg ö, ü Ө, Ү
Mongol n head.jpg Mongol n middle.jpg Mongol a tail 1.jpg n Н
Mongol mng middle.jpg Mongol ngt tail.jpg ng Н, НГ
Mongol b head.jpg Mongol mbm middle.jpg Mongol b tail.jpg b Б, В
Mongol p head.jpg Mongol p middle.jpg p П
Mongol q head.jpg Mongol q middle.jpg Mongol ga tail.jpg q Х
Mongol ga head.jpg Mongol ga middle.jpgMongol q middle.jpg Mongol ga tail.jpg Mongol ga tail3.jpg γ Г
Mongol k head.jpg Mongol k middle.jpg Mongol g tail.jpg k Х
Mongol k head.jpg Mongol k middle.jpg Mongol g tail.jpg g Г
Mongol m head.jpg Mongol m middle.jpg Mongol m tail.jpg m М
Mongol l head.jpg Mongol l middle.jpg Mongol l tail.jpg l Л
Mongol s head.jpg Mongol s middle.jpg Mongol s tail.jpg s С
Mongol sh head.jpg Mongol sh middle.jpg Mongol sh tail.jpg š Ш
Mongol t head2.jpg Mongol t middle.jpgMongol t middle2.jpgMongol t middle3.jpg Mongol t tail.jpg t, d Т, Д
Mongol ac.jpg Mongol ac.jpg č Ч, Ц
Mongol j1 head.jpg Mongol j1 middle.jpg ǰ Ж, З
Mongol y1 head.jpg Mongol y1 middle.jpg Mongol i tail2.jpg y Е, Ё, И, Ю, Я
Mongol r1 head.jpg Mongol r1 middle.jpg Mongol r tail2.jpg r Р
Mongol w head.jpg Mongol w middle.jpg v В
Mongol f head.jpg Mongol f middle.jpg f Ф
Mongol kk head.jpg Mongol kk middle.jpg К
Mongol ts.jpg Mongol ts.jpg (c) (ц)
Mongol dz.jpg Mongol dz.jpg (z) (з)
Mongol h head.jpg Mongol h middle.jpg (h)




σχετική γραφή
μογγολική(κυριλλική) 
το ρώσικο αλφάβητο

μογγολικές γραμματοσειρές (παραδοσιακές)
κατεβάστε εδώ


Related posts

FOLLOW ME

Search This Blog

Translate

Recent comments

Followit

Popular