Here are useful phrases in Mongolian.Despite many efforts after the fall of the Soviet Union to introduce the latin alphabet for Mongolian ,it is still mainly written in Cyrillic.
The script is basically phonetic but with many inconsistencies.
Баяртай
Bayrtay
Goodbye
Удахгүй уулзая.
See you soon!
Udahgyi uulzaya
Дараа уулзая.
See you later
daraa uulzaya
Баярлалаа.
Thank you
bayarlalaa
Маш их баярлалаа.
Thank you very much
mash ih bayarlalaa
Η μπουριατική είναι μια μογγολική ποικιλία που μιλιέται από περίπου 400 χιλιάδες άτομα κυρίως στη Ρωσία,γύρω από τη λίμνη Βαϊκάλη.Από κάποιους θεωρείται ως διάλεκτος των μογγολικών (διάλεκτος Χάλχα),ενώ από άλλους ως χωριστή μογγολική γλώσσα.
Επιπλέον περίπου 100 χιλιάδες άτομα βουριατικής καταγωγής ζουν στη Μογγολία και την Κίνα.
Στη Ρωσία μιλιούνται επίσης και από μερικές χιλιάδες Ρώσων που έχουν μάθει τη γλώσσα.Σήμερα γράφεται στο κυριλλικό αλφάβητο.
μπουριαάντ χέλεν
Χωρίζεται σε πέντε διαλέκτους με σημαντικότερη τη διάλεκτο Χόρι που μιλιέται στη Ρωσία και τη Μογγολία και αποτελεί τη βάση της μπουριατικής λογοτεχνικής γλώσσας.Το λεξιλόγιο της κάθε διαλέκτου είναι επηρρεασμένο από την επίσημη γλώσσα της χώρας που μιλιέται,τα ρωσικά,τα κινέζικα και τα μογγολικά.
Μπουριάτοι
Όπως όλες οι μογγολικές γλώσσες και διάλεκτοι,έτσι και αυτή κύριο χαρακτηριστικό έχει την φωνηεντική αρμονία,ένα φαινόμενο που παρατηρείται και στις τουρκογενείς γλώσσες.Επίσης κάνει διάκριση ανάμεσα σε ανοιχτά-κλειστά και βραχέα-μακρά φωνήεντα.
Η ομόσπονδη Μπουριατική Δημοκρατία στη Ρωσία
Μέχρι την Οκτωβριανή Επανάσταση τα μπουριατικά γράφονταν στην παλαιομογγολική γραφή,η οποία κατόπιν αντικαταστάηθηκε από την κυριλλική για πολιτικούς λόγους αλλά και διότι θεωρήθηκε ότι το παλιό αλφάβητο δεν απέδιδε καλά τους φθόγγους της γλώσσας και εμπόδιζε την ανάπτυξη της λογοτεχνίας.
Η μογγολική γλώσσα στα μογγολικά ονομάζεται μόνγκολ χελ (Монгол хэл) και ανήκει σε μια ευρύτερη ομάδα συγγενικών γλωσσών η οποία επίσης ονομάζεται μογγολική.
Μιλιέται από 5,5 εκ περίπου άτομα κυρίως στη Μογγολία και την αυτόνομη περιοχή της εσωτερικής Μογγολίας στην Κίνα.Γράφεται στο κυριλλικό και το παραδοσιακό μογγολικό αλφάβητο.
Fff
διάλεκτος Χάλχα
Η επίσημη γλώσσα του κράτους της Μογγολίας βασίζεται στη διάλεκτο Χάλχα.Η σύγχρονη γλώσσα εξελίχτηκε από την μεσαιωνική μογγολική, την επίσημη γλώσσα της μογγολικής αυτοκρατορίας κατά το 13ο αιώνα μ.Χ.
Η μογγολική αυτοκρατορία στη μεγαλύτερη έκτασή της
υπό τον Κουμπλάϊ Χαν (1279 μ.Χ.)
αλφάβητο
Τα μογγολικά γράφονται είτε στο κυριλλικό μογγολικό είτε στο παραδοσιακό μογγολικό αλφάβητο αναλόγως την περιοχή.
Το κυριλλικό μογγολικό αλφάβητο είναι ουσιαστικά μια παραλλαγή του ρωσικού αλφαβήτου και χρησιμοποιείται στη Μογγολία.Από την πτώση του κομμουνισμού μέχρι σήμερα έγιναν αρκετές προσπάθειες να αντικατασταθεί το κυριλλικό με το λατινικό αλφάβητο,αλλά ο λαός συνέχισε να προτιμά το κυριλλικό.
Στην αυτόνομη περιοχή της Εσωτερικής Μογγολίας στη Β.Κίνα η γλώσσα συνεχίζει να γράφεται στο παραδοσιακό αλφάβητο,το οποίο με τη σειρά του είναι μακρινός απόγονος του αραμαϊκού!
Η επαρχία της εσωτερικής Μογγολίας στην Κίνα
μογγολικές γλώσσες
Τα μογγολικά χάλχα είναι μία μόνο από τις πολλές μογγολικές γλώσσες που υπάρχουν.Άλλες είναι η καλμουκική και μπουριατική στη Ρωσία,η οϊρατική,ορντοσική,δαγουρική κ.α. στην Κίνα.Η καλμουκική είναι η πιο απομακρυσμένη γεωγραφικά απ'την κοιτίδα των μογγολικών γλωσσών και βρίσκεται στον Καύκασο.
οι μογγολικές γλώσσες
αλταϊκή θεωρία
Κάποιοι επιστήμονες κατατάσσουν τις μογγολικές μαζί με τις τουρκικές γλώσσες σε μία ευρύτερη γλωσσική οικογένεια,τη λεγόμενη αλταϊκή.Άλλοι συμπεριλαμβάνουν στις αλταϊκές γλώσσες και τα γιαπωνέζικα.Η θεωρία της αλταϊκής ομογλωσσίας δεν είναι ευρέως αποδεκτή και αμφισβητείται από πολλούς γλωσσολόγους.
μορφολογία και διάφορα χαρακτηριστικά
Ένα βασικό χαρακτηριστικό της μογγολικής γλώσσας είναι η λεγόμενη φωνηεντική αρμονία,η οποία συναντάται επίσης στις τουρκικές γλώσσες.
Άλλα χαρακτηριστικά:
είναι συγγολιτική γλώσσα,δήλαδη σχηματίζει λέξεις με την προσθήκη επιθεμάτων στο τέλος της λέξης-ρίζας.
οι Μογγόλοι δυσκολεύονται να προφέρουν το γράμμα ρ στην αρχή της λέξης και βάζουν μπροστά το ο,π.χ.η Ρωσία στα μογγολικά είναι όρος (орос)
διάκριση ανάμεσα σε μακρά και βραχέα φωνήεντα
διάκριση σε μπρος και πίσω φωνήεντα
8 πτώσεις
λεξιλόγιο
Το μογγολικό λεξιλόγιο έχει επηρεαστεί κυρίως από τα ρώσικα ενσωματώνοντας πολλές λέξεις οι οποίες προφέρονται ακριβώς το ίδιο (π.χ.автобус αφτόμπους,λεωφορείο) ,ακολούθως από τα κινέζικα (π.χ.пуужин πούουτζιν,πύραυλος) και παλαιότερα από τα αραβικά.
μερικές μογγολικές λέξεις και φράσεις
миний =μινίι=μου
нэр =νερ=όνομα
миний нэр .....=μινί νέρ ....=το όνομά μου είναι ....
Сайн уу? ή Сайн байна уу? Σάιν ούου; ή Σάιν μπάιν ούου; Τί κάνεις;
Το παραδοσιακό μογγολικό αλφάβητο (Mongγol bičig,,Монгол бичиг, Mongol bichig) ήταν η πρώτη γραφή από τις πολλές που υιοθετήθηκαν για τη γραφή της μογγολικής γλώσσας και ήταν πολύ επιτυχής μέχρι την εισαγωγή των κυριλλικών (παραλλαγή του ρώσικου αλφαβητού) για τη γραφή των μογγολικών.
Η παραδοσιακή γραφή συνεχίζει να χρησιμοποιείται μέχρι τις μέρες μας για τα μογγολικά στη βόρεια Κίνα (επαρχία εξωτερικής Μογγολίας) αλλά και τη γλώσσα Έβενκι ,ενώ στην ίδια τη Μογγολία χρησιμοποιείται ένα προσαρμοσμένο κυριλλικό αλφάβητο το οποίο εισήχθηκε το 1946 επί Σοβιετικής Ένωσης.
Στη Μογγολία έγιναν πολλές προσπάθειες για την επανεισαγωγή του παραδοσιακού αλφαβήτου αλλά δεν τελεσφόρησαν,αφού ο λαός συνέχιζε να γράφει στο κυριλλικό.Τελευταία γίνονται προσπάθειες να γραφτούν τα μογγολικά στο λατινικό αλφάβητο.
Το παραδοσιακό αλφάβητο βασίζεται στην παλαιά ουϊγουρική γραφή,το οποίο προσαρμόστηκε για τις ανάγκες των μογγολικών.Το σύστημα γραφής θυμίζει την αραβική γραφή αφού κάθε γράμμα έχει τέσσερις μορφές ανάλογα με τη θέση του μέσα στη λέξη (αρχική,μέση,τελική και ανεξάρτητη μορφή) όπως και στα αραβικά.Παρούσιαζει κάποιες ατέλειες και σε πολλές περιπτώσεις υπάρχει αμφιβολία για το πώς θα διαβαστεί μια λέξη αφού π.χ. χρησιμοποιείται το ίδιο γράμμα για να αποδόσει δύο διαφορετικούς ήχους,πρόβλημα που δεν συνέβαινε στα ουιγουρικά.Βέβαια κάποιος ντόπιος που είναι εξοικειωμένος με τη γραφή δεν έχει τέτοιο πρόβλημα.