Showing posts with label καλαβρέζικα. Show all posts
Showing posts with label καλαβρέζικα. Show all posts

Wednesday

Ta pedìa pèzzune (εργασία στα γκρίκο ελληνόφωνου Απουλίας)


O petzi azzè na forà...
ce ap'àrtena!


Trianta chronu ampì, ta petìa, ce poddhès forè puru i mali, ipèzzane i si stra me pramata pu vriscane si campagna o so spiti. En iche tè pramata nghenomèna tè n'avorasi; cino pu iche isone olo azze fantasie tichetto. Ce pos menane to momentu motte chiurìzzaneapò campagnal!Itròane presta presta na sòzzune èggui t'apèzzu na vrìchune tus isatu na sòzzune pezzi.Olo na momento ivrìscotto si nghetonìa petìa ce chiatère pèzzonta acau s'ammàddhia a tu ciuru ce tes mane.
I chiatère ipèzzane i l'oca; me na nguddho leccìco o tufègno disegnèanei ciumesa quadru me tu numeru ca ipiane apò ena sara ennea.
Ena passo forà, me na ngrastèddha o cuddhàci, ìchane na ngrijèzzune so numero a to quadro ce zzumpèonta me na pota ìchane na ndovinèzzune olu tus quadru senza na stompìsune to singo, ipiànnane ti ngrastèddha ce guènnane panta zzumpeèonta.I càddhio ìsirne tus puntu.I na naddho merèo ta pedia, na mi mìnue ampi, ipèzzane is mazzèddha. Isìrnane na ciculo ciamè, ibiànnane na mazzèddha ce isìrnane na corpo isì mazzurèddha.Sacùnda cini azzùmpa, me ti mazzèddha ìsirne na corpo ce iche na pai cessu so circolo, andè èchanne.I chiatère ipèzzane, puru, is cuddhàcia.Aggirèane oli ti nghetonìa na vrìcune pente cuddhàcia tunda ce mincià.Ipìane ambrò na limbitàri ce arcinùane na pèzzune.Me ti chera ambelùane na nguddhàci sin aria ce pìane biànnonta az'ène sara isa pente olo na forà.I bleo càddhio isìrnane sin aria ta cuddhàcia, votèane ti chera ce ìchane na vresùne apànu merèo.Ta petìa accuvèotto ena ampi son addho ce azzumpèonta anu si plai ton addho ìchane na stasùne senza na nghìsune ta pòddhia ciumèsa.
I chiatère ipìane vrìsconta i sa spìddhia t'astùja mala na càmune to jojò.
Me ton velòni, inflào, idiavènnane to filo a tes tripe, ce ncoddèane t'astùja a t'anàpoto ce aggirèane icèssu na filo sfìcoma.
Me na chiacculèddha,nfilommèni so gattilio, icànnane na girèzzi to jojò.Canne ciùri ècotte na valàni a ta 'mèsa ce mpìzzonne na pòspero i so volàni ce ècanne ti manniculèddha.
πηγή

Sunday

γκρεκάνικα,τα κατωιταλιώτικα ελληνικά

Γκρεκάνικα (Γκρίκο): Τα Ελληνικά της Κάτω Ιταλίας
Οδηγίες: Κάντε κλικ στα εικονίδια ηχείου 🔊 για εκφώνηση, στις εικόνες για μεγέθυνση και στα βίντεο για άνοιγμα σε αναδυόμενο παράθυρο.
Εισαγωγή στα Γκρεκάνικα 🔊
🔊 Ακρόαση ολόκληρης ενότητας

Τα Γκρεκάνικα ή Γκρίκο είναι τα κατωιταλιώτικα ελληνικά που ομιλούνται από τις ελληνόφωνες κοινότητες των Γκρεκάνων στην Απουλία και την Καλαβρία, στα δύο άκρα της ιταλικής χερσονήσου. Προέρχονται είτε από τα δωρικά ελληνικά των αρχαίων ελληνικών αποικιών στη Μεγάλη Ελλάδα είτε από τη μεσαιωνική ελληνική, σύμφωνα με μια άλλη θεωρία. Έχουν επηρεαστεί σημαντικά από την ιταλική γλώσσα λόγω της απομόνωσής τους και γράφονται στο λατινικό αλφάβητο.

Griko Language

Χάρτης / Αναπαράσταση περιοχών Γκρίκο.

Προέλευση 🔊
🔊 Ακρόαση ενότητας

Υπάρχουν δύο κύριες θεωρίες για την προέλευση των Γκρεκάνικων:

  • Δωρική Θεωρία: Ο Γερμανός γλωσσολόγος Ροντς υποστήριξε ότι τα Γκρεκάνικα προέρχονται από τα δωρικά ελληνικά της Μεγάλης Ελλάδας.
  • Βυζαντινή Θεωρία: Υποστηρίζει ότι προέρχονται από τη βυζαντινή ελληνική μετά τη μετανάστευση Ελλήνων στην Κάτω Ιταλία.

Η επικρατούσα άποψη συνδυάζει τις δύο θεωρίες, υποδεικνύοντας εξέλιξη από τη μεσαιωνική ελληνική με ισχυρό δωρικό υπόστρωμα.

Magna Graecia Artifacts

Αρχαιολογικά ευρήματα από τη Μεγάλη Ελλάδα.

Video Thumbnail
Χαρακτηριστικά 🔊
🔊 Ακρόαση ενότητας

Τα Γκρεκάνικα χωρίζονται σε δύο υποομάδες: τα Γκρεκοσαλεντινίκα (Απουλία) και τα Γκρεκάνικα της Καλαβρίας. Διατηρούν αρχαία στοιχεία και εμφανίζουν έντονη ιταλική επιρροή.

Griko Text

Παράδειγμα γραπτού κειμένου στα Γκρίκο.

Video Thumbnail
Λόγοι Επιβίωσης 🔊
🔊 Ακρόαση ενότητας

Η επιβίωση οφείλεται στην απομόνωση σε ορεινές περιοχές, την περιορισμένη αρχική πρόσβαση στην τυπική εκπαίδευση και τις διαρκείς μετακινήσεις πληθυσμών κατά τη βυζαντινή περίοδο.

Video Thumbnail
Λεξιλόγιο & Γλωσσικά Στοιχεία 🔊
🔊 Ακρόαση ενότητας

Το λεξιλόγιο περιλαμβάνει ιταλικά δάνεια, σίγηση τελικών συμφώνων, καθώς και μοναδικές φωνητικές τροπές (π.χ. το κ σε τσ).

Γκρίκο Ελληνικά Προέλευση Ήχος
φρέα το πηγάδι φρεάτιο 🔊
μάτι το πουκάμισο ιμάτιο 🔊
Video Thumbnail
Παραδείγματα Προτάσεων 🔊
🔊 Ακρόαση ενότητας

Γκρίκο: Εγώ πενσέω στη φρέα. 🔊

Ελληνικά: Σκέφτομαι το πηγάδι.

Ιταλικά: Penso al pozzo.

Γκρίκο: Τέλω να φορέσω το μάτι. 🔊

Ελληνικά: Θέλω να φορέσω το πουκάμισο.

Ιταλικά: Voglio indossare la camicia.

Γκρίκο: Τσαι ο άντρα πάει στη νασίδα. 🔊

Ελληνικά: Και ο άντρας πηγαίνει στην όχθη.

Ιταλικά: E l’uomo va alla riva.

Κατάσταση της Γλώσσας Σήμερα 🔊
🔊 Ακρόαση ενότητας

Τα Γκρεκάνικα κινδυνεύουν με εξαφάνιση καθώς ομιλούνται κυρίως από μεγαλύτερες ηλικίες, αν και υπάρχει ανανεωμένο ακαδημαϊκό και πολιτιστικό ενδιαφέρον για την αναβίωσή τους.

Φολκλόρ και Παραδοσιακό Τραγούδι 🔊
🔊 Ακρόαση ενότητας

Ο λαϊκός πολιτισμός διατηρείται μέσα από παραδοσιακά άσματα όπως το «Άντρα μου πάει».

Video Thumbnail

Στίχοι: Ο κλάμμα η γυναίκα ου εμιγκράντου (Άντρα μου πάει)

Γκρίκο: Τέλω να μπριατσεφτώ να μη πενσέφσω... 🔊

αρτε βράι. Μα μάλι' αράτζια έβο...

φωνάσω ο άντρα μου πάει. 🔊

Κουίζ Γνώσεων 🔊
🔊 Ακρόαση ενότητας

Ποια είναι η επικρατούσα θεωρία για την προέλευση των Γκρεκάνικων;

Related posts

FOLLOW ME

Search This Blog

Translate

Recent comments

Followit

Popular