Περιεχόμενα
Σημείωση: Κάντε κλικ σε οποιοδήποτε εικονίδιο ηχείου 🔊 για να ακούσετε την προφορά στα Ελληνικά.
Ιστορική Αναδρομή & Καταγωγή 🔊
Το θιβετιανό αλφάβητο δημιουργήθηκε τον 7ο αιώνα μ.Χ. με πρότυπο ινδικά αλφάβητα της εποχής. Ο αυτοκράτορας του Θιβέτ, Σονγκτσέν Γκάμπο, έστειλε έναν υπουργό του, τον Thonmi Sambhota, στην Ινδία προκειμένου να συλλέξει πληροφορίες για τον βουδισμό και να μελετήσει τα ινδικά συστήματα γραφής. 🔊
Εκείνος, φτάνοντας στην Ινδία, δεν περιορίστηκε απλά στην περισυλλογή πληροφοριών, αλλά χρησιμοποιώντας ως πρότυπο τα βραχμικά αλφάβητα της περιοχής (όπως το ντεβανάγκαρι), δημιούργησε την πρώτη οργανωμένη γραφή για τη θιβετιανή γλώσσα, την οποία και έφερε μαζί του στην πατρίδα.
Η γραφή αυτή διαθέτει δύο κύριες μορφές: την ουτσέν (dbu-can), που φέρει οριζόντια γραμμή στο επάνω μέρος και χρησιμοποιείται στα έντυπα, στα βιβλία και στις εφημερίδες, και την ουμέ (dbu-med), η οποία είναι η καθημερινή χειρόγραφη μορφή. Σήμερα, λόγω της φυσικής φωνητικής εξέλιξης της θιβετιανής γλώσσας με την πάροδο των αιώνων, η ορθογραφία δεν αντικατοπτρίζει πλέον απόλυτα τη σύγχρονη προφορική γλώσσα.
Το Θιβετιανό Αλφάβητο (30 Σύμφωνα) 🔊
Το θιβετιανό αλφάβητο αποτελείται από 30 βασικά σύμφωνα. Ακολουθεί ο πλήρης παραδοσιακός πίνακας με τη μεταγραφή τους: 🔊
| ཀ κα 🔊 |
ཁ κχα 🔊 |
ག γκα 🔊 |
ང νγκα 🔊 |
| ཅ τσα 🔊 |
ཆ τσχα 🔊 |
ཇ τζα 🔊 |
ཉ νια 🔊 |
| ཏ τα 🔊 |
ཐ τχα 🔊 |
ད ντα 🔊 |
ན να 🔊 |
| པ πα 🔊 |
ཕ πχα 🔊 |
བ μπα 🔊 |
མ μα 🔊 |
| ཙ τσα 🔊 |
ཚ τσχα 🔊 |
ཛ τζα 🔊 |
ཝ βα 🔊 |
| ཞ ζζα 🔊 |
ཟ ζα 🔊 |
འ 'α 🔊 |
ཡ για 🔊 |
| ར ρα 🔊 |
ལ λα 🔊 |
ཤ σσα 🔊 |
ས σα 🔊 |
| ཧ χα 🔊 |
ཨ α (μηδενικό σύμφωνο) 🔊 |
||
Θιβετιανές γραμματοσειρές συμβατές με το σύστημα Unicode μπορείτε να βρείτε εδώ.
Γλωσσική Οικογένεια & Διάλεκτοι 🔊
Η επίσημη θιβετιανή γλώσσα βασίζεται στη διάλεκτο της Λάσα, της πρωτεύουσας της Αυτόνομης Περιοχής του Θιβέτ στην Κίνα, και ονομάζεται Ούτσανγκ (dbu-gtsang).
Η Ούτσανγκ, μαζί με τις άλλες δύο μεγάλες κύριες διαλέκτους, την Άμντο (A-mdo) και τη Χαμ (Khams), συνιστούν την ευρύτερη θιβετιανή γλωσσική οικογένεια (που ανήκει στη σινοθιβετιανή οικογένεια γλωσσών). Παρότι οι ομιλητές των διαλέκτων αυτών μπορεί να δυσκολεύονται να συνεννοηθούν μεταξύ τους προφορικά λόγω των έντονων φωνητικών διαφορών, μοιράζονται ακριβώς το ίδιο κλασικό γραπτό σύστημα.
Κουίζ Γνώσεων 🔊
Ελέγξτε τι μάθατε!
Ποιος αιώνας συνδέεται με τη δημιουργία του θιβετιανού αλφαβήτου;
